wrapper

Услуги поликлиники

Тиркеме

Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарында медициналык жана психодиагностикалык күбөлөндүрүү жөнүндө ЖОБО (тынчтык жана аскердик мезгилдерге)

I. ГЛАВА. ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

Бул Жобо “Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарында кызмат өтөө жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык иштелип чыкты.

1. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарында (мындан ары – укук коргоо органдары) тынч жана аскердик мезгилдерде аскердик-дарыгердик күбөлөндүрүү укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө ден соолугунун абалы боюнча Кыргыз Республикасынын жарандарынын жарамдуулугунун категорияларын аныктоо максатында, ошондой эле алар укук коргоо органдарында кызмат өтөп жаткан мезгилдеги ооруларын (мындан ары – жарааттарына (контузия, жаракат, майып), ооруларына себептүү байланыш), кызматтык милдетин өтөп жатканда жарандар тарабынан алган жаракаттарынын (контузия, жаракат, майып) себептүү байланыштарын аныктоо максатында жүргүзүлөт. Укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө, укук коргоо органдарынын окуу жайларында окууга жарандардын жарамдуулугун аныктоо максатында аларды күбөлөндүрүү учурунда жарандардын физикалык өсүүсүн жана ден соолугунун абалын баалоо жана иликтөө, ушул Жободо каралган ар кандай чечимдер, жазуу жүзүндөгү корутунду менен чыгарылган маселелер медициналык күбөлөндүрүү деген түшүнүктү берет.

Укук коргоо органдарында кызмат өтөп жаткан мезгилде жаракат (контузия, жаракат, майып) алган, ооруга чалдыккан укук коргоо органдарынын кызматкерлерин, укук коргоо органдарынын окуу жайларынын курсанттарын медициналык күбөлөндүрүү укук коргоо органдарында алардын кызмат өтөөгө жарамдуулук категорияларын аныктоо үчүн жүргүзүлөт жана дарыгердик-эксперттик жыйынтык менен аныкталат.

2. Укук коргоо органдарында аскердик-дарыгердик экспертиза жүргүзүү жана медициналык күбөлөңдүрүү үчүн аскердик-дарыгердик комиссия түзүлөт.

Аскердик-дарыгердик комиссия укук коргоо органдары тарабынан аныкталган тартипте түзүлөт.

Ушул Жобону укук коргоо органдарында колдонуунун тартиби тиешелүү органдар тарабынан аныкталат.

3. Аскердик-дарыгердик комиссияга медициналык күбөлөндүрүүнү (мындан ары – күбөлөндүрүү) өткөрүү жана уюштуруу иши жүктөлөт:

а) кызматка жаңы кабыл алынуучулардын ден соолугунун абалы жана физикалык өсүүсү боюнча укук коргоо органдарына катардагы жана жетекчи курамдагы кызматка жарамдуулугу;

б) ден соолугунун абалы боюнча укук коргоо органдарынын катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин (мындан ары - катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер) андан аркы кызматка жарамдуулугу;

в) ден соолугунун абалы жана физикалык өсүүсү боюнча Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларына, жакынкы жана алыскы чет өлкөлөрдөгү ушуга окшош окуу жайларга өтүүгө жарамдуулугу;

г) ден соолугунун абалы боюнча курсанттар менен угуучулардын Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларында, жакынкы жана алыскы чет өлкөлөрдөгү ушуга окшош окуу жайларында окуусун улантууга жарамдуулугу;

д) катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин фронтко катышуу, укук коргоо органдарында кызмат өтөө, кызматтык милдеттерин аткаруу учурунда, ал эми аскер кызматчылардын – фронтко катышуу, аскердик кызмат өтөө, аскердик кызматтын милдетин аткаруу учурунда ооруга чалдыгуусунун, жаракат, контузия, жаракат алуусунун, майып болуу себептери;

е) мурдакы катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин жана аскер кызматчылардын – Улуу Ата-Мекендик согуштун жана СССРди коргоо боюнча башка согуштук операциялардын катышуучуларынын денесинен жаракат алууларынын мүнөзүнүн жана эчак болгондугунун айкын кесепеттерин аныктоо, СССРди коргоодо же аскердик кызматта өз милдеттерин аткаруу учурунда алган жаракаттардын, жаракатлардын, майып болуулардын себептеринин байланышы жөнүндө маселени чечүү үчүн соттук медициналык экспертти тартуу менен иш алып баруу;

ж) ден соолугунун абалы боюнча катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде кызмат өтөөгө жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн жашоого мүмкүндүгү, ошондой эле алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн узак мөөнөттүү дарылоо жана медициналык көзөмөлгө алуу зарылчылыгы.

4. Медициналык күбөлөндүрүү Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынынн аскердик-дарыгердик комиссиясы тарабынан медициналык күбөлөндүрүү учурундагы Изилдөөнүн методикасына ылайык жүргүзүлөт. (№ 1 тиркеме).

         5. Аскердик-дарыгердик комиссиялар тарабынан токтомдор оорулар жана дене мүчүлүштүктөрүнүн тизмегинин айрым беренелерин колдонуу боюнча Түшүндүрмөлөрдү (№3 тиркеме), жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди климаты оор райондорго жиберүүгө жана алардын кызмат өтөөсүнө медициналык каршы көрсөтмөлөрдүн Тизмесин (№ 4 тиркеме), ден соолугунун абалы боюнча Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн кызмат өтөөгө (жашоого) мүмүкүндүгүн аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүүнүн тартиби жөнүндө Көрсөтмөлөрдү (мындан ары – Көрсөтмө) (№ 5 тиркеме), ички иштер органдарына жаны кабыл алынуучулардын, катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде кызмат кылуусуна медициналык каршы көрсөтмөмөлөрүнүн тизмесин (№ 6 тиркеме), климаты ысык чет өлкөлөргө чыгып жаткан жетектөөчү курамдагы кызматкерлер жана алардын үй-бүлө мүчөлөрү үчүн медициналык каршы көрсөтмөлөрдү (№ 7 тиркеме) эске алуу менен оорулар жана дене мүчүлүштүктөрүнүн Тизмегинин (мындан ары – оорулар тизмеги) тийиштүү беренелеринин жана графаларынын негизинде чыгарылат.

6. Аскердик-дарыгердик комиссияларда медициналык күбөлөндүрүүдөн өтүүчүлөр:

а) укук коргоо органдарындагы катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматка жаңы кабыл алынуучулар;

б) Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларына тапшыруучу адамдар;

в) Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларынынын курсанттары жана угуучулары;

г) Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер;

д) Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин үй-бүлө мүчөлөрү.

7. Укук коргоо органдарынын катардагы жана жетектөөчү курамына кызматка кабыл алынуучулар оорулардын тизмегинин II графасы боюнча жарамсыз деп табылса, АДК бир эле мезгилде кадр аппараттарынын макулдугу менен көрсөтүлгөн тизмектин I, III жана IV графалары боюнча адистигине, тажрыйбасына ишмердүүлүгүнө жана оорунун мүнөзүнө жараша кызмат кылууга жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгарат.

8. Укук коргоо органдарына радиоактивдүү каражаттар, иондоштуруучу нурлардын башка булактары, ракеталык отундун компоненттери, электромагниттүү талаалардын булактары менен иштөөгө кабыл алынуучу жана иштеп жаткан адамдар Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө колдонуудагы Жобонун бөлүктөрүнүн талаптарына ылайык күбөлөндүрүлөт.

9. Ушул Жобонун 6-пунктунда көрсөтүлгөн адамдарды медициналык күбөлөндүрүү аскердик-дарыгердик комиссиялар тарабынан укук коргоо органдарында жанан аскердик-дарыгердик экспертиза органдарында тажрыйбасы бар адис-дарыгерлердин: терапевдин, хирургдун, невропатологдун, психиатрдын, отолорингологдун, офтальмологдун, дерматовенерологдун жана стоматологдун милдеттүү текшерүүсү менен жүргүзүлөт.

Төш клеткаларынын органдарын рентгенологиялык (флюрографиялык) изилдөө, кандын клиникалык анализи, зааранын жалпы анализи, Вассерман реакциясына кандын анализи, наркотикалык каражаттардын болушуна лабораториялык экспресс-ыкмалар, вирустук гепатит маркерине кандын анализи жана ВИЧ (СПИД) анализи жүргүзүлөт. Көрсөткүчтөр боюнча кандагы кантты изилдөө, 40 жаштан улуу адамдардын көзүнүн ичиндеги басымды өлчөө, зарыл учурларда электрокардиография жана башка функционалдык жана лабораториялык изилдөөлөрдү жүргүзүү.

         Көрсөткүчтөр болсо күбөлөндүрүлүүчүлөр дарыгерлерге: фтизиатрга, эндокринологго, урологго жана башка адистерге текшерүүгө, ошондой эле ооруларды туура аныктоо үчүн зарыл болгон кошумча изилдөөлөргө жиберилет. Аялдар милдеттүү түрдө гинекологдон текшерүүдөн өтөт.

         Мындан тышкары психодиагностикалык текшерүү (психофизиологиялык диагностика борбору бар аскердик-дарыгердик комиссиялар тарабынан) өткөрүлөт.

10. АДКга медициналык күбөлөндүрүүгө жолдомо укук коргоо органдарынын кадрдык апараттар тарабынан №8 тиркемеге ылайык форма боюнча берилет. Укук коргоо органдарынын жетекчилиги кызматка алынуучу кызматкерлерден жана жарандарды Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын билим берүү мекемелерине окууга тапшыруучу кызматкерлерди же жарандарды АДКга күбөлөндүрүүгө жиберүүдөн мурда, аскердик билетин, убактылуу күбөлүгүн, каттоо күбөлүгүн (приписное свидетельство), өздүк ишин кылдат текшерип чыгат. Укук коргоо органдарынан бошотулгандардын ичинен кайра алынуучулардын жолдомосунда, алардын кызматтан бошотулган күнү жана себеби көрсөтүлүшү керек.

Жолдомодо ошондой эле АДКнын кароосуна тийиштүү максаты жана маселеси так көрсөтүлүшү керек: кызматка жаңы кабыл алынуучу, кызматтан көтөрүлүү, жетекчилик кызматка көрсөтүү же ал кызматтан бошотуу, медициналык күбөлөндүрүүгө тийиштүү болжолдуу кызмат же оорулардын Тизмегинин графасы; кызматтан бошотулгандарга - кызмат өтөгөн жылдары жана кызматтан бошотулган себеби (куралдуу күчтөрдө, УКМКда, ички аскерлерде, укук коргоо органдарында, анын ичинде аракеттеги армиянын курамында кызмат кылуу мезгили); кызматка жаңы кабыл алынуучуларга, куралдуу күчтөрдүн катарынан оорусуна байланыштуу бошотулгандарга-качан жана эмне себептен запаска кетирилгендиги, окуу жайларга өтүүчүлөргө- окуу жайдын аталышы көрсөтүлүш керек.

Катардагы жана жетекчилик курамдагы кызматкерлерди жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн АДКга ден соолугуна байланыштуу кызмат ордун (жашаган жерин) которууга муктаждыгын же Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде кызмат өтөөгө (жашоого) мүмкүнчүлүгүн аныктоо үчүн жибергенде конкреттүү район же калктуу пункт көрсөтүлүшү керек. Жетекчилик курамдагы кызматкерлерди жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн, укук коргоо органдарынын климаты ысык өлкөлөрдө кызмат өтөөгө (жашоого) мүмкүнчүлүгүн аныктоого жолдомо берген учурда жолдомодо жетекчилик курамдагы кызматкер кызмат өтөөгө жиберилген өлкөнүн аталышы көрсөтүлүшү зарыл. Эгерде жолдомодо эксперттик маселени чечүү үчүн бардык тийиштүү маалыматтар көрсөтүлбөсө, АДК аны жолдомо берген жооптуу кызматкерге жетишпеген маалыматтарды тактоо үчүн кайра берет.

Эгерде Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын дарылоо-профилактикалык мекемелеринде дарыланып жатышкан катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерде функционалдык кемчиликтер, жагымсыз божомол менен коштолгон оор өнөкөт оорулары аныкталса дарылоо мекемелеринин башчылары катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер кызмат өтөп жаткан укук коргоо органдарынын жетекчилерине жана кадрдык аппаратына алардын аскердик кызматка жарамдуулугун аныктоо үчүн АДКга сунуштоо максатында өз учурунда маалымдайт.

Зарыл учурларда медициналык күбөлөндүрүү Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын медициналык бөлүктөрүнүн жана Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын аскердик-дарыгердик комиссиясынын башчыларынын көрсөтмөлөрү боюнча кадрдык аппараттар менен макулдашуусунан кийин өткөрүлүшү мүмкүн.

11. Контролдоо тартибинде кайра күбөлөндүрүү же төмөн турган АДКлардын токтомдорун кайра кароо Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын борбордук АДКсы тарабынан жүргүзүлөт.

12. Аскердик-дарыгердик комиссия өз иштерин укук коргоо органдарынын дарылоо-профилактикалык мекемелеринин базасында жүргүзөт.

13. Аскердик-дарыгердик комиссия тарабынан бир күндө күбөлөндүрүлгөндөрдүн саны тынчтык мезгилинде 25 адамдан, аскердик мезгилде 50 адамдан ашпоого тийиш.

14. АДКнын бардык адис-дарыгерлери жана мүчөлөрү медициналык күбөлөндүрүүнүн ар бир учурунда күбөлөндүрүлүп жаткан адамдын өздүгүнө анын тийиштүү документтерин текшерүү менен (кызматтык күбөлүк, аскердик билет, паспорттун түп нускасы) ынанышы керек.

15. Эгерде дарыгерлер тарабынан күбөлөндүрүлүп жаткан адамдын ден соолугунун абалын так аныктоого кыйынчылык жаралып жатса, аскердик-дарыгердик комиссия аны дарылоо-профилактикалык мекемеге стационардык жана амбулаториялык текшерүүдөн өтүүгө жиберет. Жолдомодо болжолдуу диагноз жана текшерүүдө эмнени тактоо зарыл экендиги көрсөтүлөт.

Кызматка алынуучу жакка окууга тапшыруучу жарандык адамдар амбулатордук текшерүүгө, ал эми катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер жана алардын үй-бүлө мүчөлөрү – укук коргоо органдарынын дарылоо-профилактикалык мекемелерине, же макулдашуу боюнча башка министрликтин же ведомствонун дарылоо- профилактикалык мекемесине стационардык же амбулаториялык текшерүүгө жиберилет.

Текшерүү бүткөндөн кийин дарылоо-профилактикалык мекеменин дарыгерлери жарандын ден соолугунун абалын текшерүү актысын түзүшөт, ага текшерүү өткөргөн мекеменин башчысы (башкы дарыгери) кол коёт жана дарылоо мекемесинин мөөрү басылат. Акт АДКда каралып, ал күбөлөндүрүлүүчүнүн ден соолугунун абалы жана физикалык өсүүсү жөнүндө бардык маалыматтарды эске алуу менен кызматка жарамдуулугу жөнүндө чечим чыгарат.

Дарылоо мекемесинин, адис-дарыгерлердин жана консультанттардын корутундусу АДКнын эксперттик токтом чыгаруусу үчүн кошумча материал болот. Зарыл учурда АДК катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн кайрадан текшерүүгө жиберет.

16. АДК өзүнүн токтомдорун кызматка жарамдуулукту жекече баалоо ыкмасын колдонуу менен коллегиалдуу чыгарат. Күбөлөндүрүлүүчүнүн кызматка жарамдуулугун жекече баалоодо оорунун же дене мүчүлүшүнүн мүнөзү, алардын өнүгүүсү, компенсациясы, функционалдык бузулуусу, алардын божомолу, ошондой эле күбөлөндүрүүчүнүн билими, адистиги, накта ишке жөндөмдүлүгү жана ден соолугунун абалына бул же тигил кызмат (кызматтын түрү) тарабынан коюлган талаптар эске алынат.

17. Аскердик-дарыгердик комиссиянын медициналык күбөлөндүрүүсүнүн маалыматтары медициналык күбөлөндүрүү актысына киргизилет (10-тиркеме).

Медициналык күбөлөндүрүү актысынын паспорттук бөлүгү күбөлөндүрүлүүчүнүн жеке өзү тарабынан толтурулат жана анын кол коюшу менен күбөлөндүрүлүп, паспорттук бөлүктө бардык пункттарга жооп берилиши керек, жооптордун тууралыгын аскердик-дарыгердик комиссиянын катчысы текшерет. Мындан тышкары, күбөлөндүрүүлүчү АДКнын психиатр-дарыгеринин күбөлөндүрүүлүсүнө макул экендиги жөнүндө белги коёт жана аны өзү кол коюп күбөлөндүрөт.

Медициналык күбөлөндүрүү актысынын медициналык бөлүгүнүн бардык бөлүкчөлөрү АДКнын адис-дарыгерлери – мүчөлөрү тарабынан толтурулат. Майда-чүйдөсүнө чейин камтылган клиникалык-эксперттик анамнез жазылат. Объективдүү изилдөөнүн маалыматтары лабораториялык жана башка кошумча изилдөөлөрдү эске алуу менен медициналык күбөлөндүрүү актысында ирети менен жазылат. Ар бир адис-дарыгер медициналык күбөлөндүрүү актысына диагнозун негиздөөчү анамнестикалык жана объективдүү маалыматтарды, кызматка жарамдуулугу жөнүндө бүтүмдү, оорулардын Тизмегинин беренесин жана графасын жазат, датасын коёт жана өз колун коюп күбөлөндүрөт. Оорулардын диагноздору объективдүү изилдөөлөрдүн маалыматтары менен тастыкталат. Оорунун аталышы орус тилинде жазылат, анда жеке эле оорунун аталышы эмес, компенсация абалы, функционалдык бузулуунун ачык көрүнүшү, даражасы, формасы көрсөтүлөт. Медициналык күбөлөндүрүү актысына бейтапкананын медициналык картасынын (медициналык китепченин) көчүрмөсүн оорунун таржымалынын көчүрмөсүн, чыгарылган эксперттик токтомду тастыктоочу башка документтерди тиркөө зарыл.

АДКнын корутундусу күбөлөндүрүлүүчүгө комиссиядан өтүү аяктагандан кийин жарыяланат.

         Жарандар текшерүүдөн жана күбөлөндүрүүдөн баш тартышса, ошондой эле акыркы күбөлөндүрүүгө келбей калышса (3 айдан ашык) АДК медициналык күбөлөндүрүү актысына “Комиссияга келген жок (текшерүүдөн (күбөлөндүрүүдөн) баш тартты)- күбөлөндүрүү токтотулду” деп жазат.

         Жашыруун документтер көчүрүлбөйт жана медициналык күбөлөндүрүүдө калтырылбайт, актыда бул документтер сакталган ишке шилтеме жасалат.

2-глава. Укук коргоо органдарына жаңыдан кабыл

алынуучуларды медициналык күбөлөндүрүү

18. Укук коргоо органдарына жаңыдан кирүүчү болуп мурда эч качан укук коргоо органдарында кызматта болбогон адамдар, укук коргоо органдарынын катардагы жана жетектөөчү курамында кызмат өтөгөндөр жана ИИМдин ички аскерлеринин мурдагы аскер кызматчылары, Коргоо министрлигинин, Улуттук Кооопсуздук Комитетинин органдарынын жана аскерлеринин мурдагы аскер кызматчылары, Куралдуу Күчтөрдүн запастагылары эсептелет (мындан ары – кызматка жаңыдан кабыл алынгандар).

19. Жаңыдан кызматка кабыл алынуучулардын бардыгына, медициналык күбөлөндүрүү башталганга чейин жашаган, иштеген, окуган кызмат өтөгөн жерлердеги дарылоо профилактикалык мекемелерден оорулуунун амбулатордук медициналык карталарынан (медициналык китепчелерден) толук көчүрмөсү, оорунун тарыхынын көчүрмөсү, диспансердик текшерүүнүн жана дарыгердик байкоолорунун маалыматтары, дарыгерлердин корутундулары жана алардын акыркы үч жылдагы ден соолуктарынын абалын мүнөздөгөн башка медициналык маалыматтар, ошондой эле психоневрологиялык, наркологиялык диспансерлерден (көрсөтмөлөр боюнча кургак учукка каршы, тери венерологиялык ж.б) жана башка дарылоо мекемелеринен маалыматтар, ал эми мөөнөттүү кызматтын мурдагы аскер кызматкерлеринен көрсөтмөлөр боюнча аскер бөлүктөрүнөн медициналык документтер суратылат.

Кызматка жаңы кабыл алынып жаткандар аскердик каттоодо болсо, аскердик билетин көрсөтүүгө милдеттүү. Аскердик билетте аскердик-дарыгердик комиссиялардын корутундулары, жараат жана контузиялар, согуштарга катышуу, аскердик кызматтан бошотуу себептери, альтернативалык кызмат өтөө себептери: бөлүмдөрүнө көңүл бурулат.

Куралдуу Күчтөрдүн, УКМК органдарынын жана аскерлеринин катарынан ден соолугунун абалына байланыштуу бошотулгандардын ичинен кызматка жаңыдан кабыл алынуучуларга милдеттүү тартипте жашаган жериндеги райондук, шаардык аскер комиссариатынан оорусу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү, зарыл болсо офицердик курамдагы адамдардан- өздүк иши суратылат.

АДКга көрсөтүлгөн документтердин мазмуну менен медициналык күбөлөндүрүүгө катышкан адис-дарыгерлер толук таанышат.

         20. Кызматка жаңыдан кабыл алынуучулар тарабынан көрсөтүлгөн алардын ден соолугунун абалын мүнөздөөчү, бул же тигил оорусу бар экендигин тастыктаган дарыгерлердин ар түрдүү маалым каттары жана башка медициналык документтери күбөлөндүрүүчүлөргө аскердик-дарыгердик комиссияда текшерүүдөн өтүүдөн бошотпойт.

Күбөлөндүрүүчүлөргө динамикалуу байкоолордун маалыматтарынын обьективдүүлүгүнө шектенүү болсо АДК аларды эксперттик токтом чыгарганга чейин тактайт.

            Фельдъегердик кызматка, автомототранспортко айдоочу кызматына жаңыдан кабыл алынуучулар, ошондой эле оорулардын Тизмегинин II графасы боюнча күбөлөндүрүүчүлөр вестибулярдык аппараттарын текшерүүдөн өтүшөт.

21. Кызматка жаңыдан кабыл алынуучулардын жарамдуулугу жөнүндө токтомдор “жаңыдан кабыл алынуучулар” бөлүгү боюнча кызматка жолдомо көрсөтүлгөн тийиштүү графалардын бири боюнча оорулардын Тизмегинин беренелерине ылайык чыгарылат.

Аскердик мезгилде укук коргоо органдарына кызматка жаңыдан кабыл алынуучулардын жарамдуулугу жөнүндө токтомдор “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча графалардын бири боюнча оорулардын Тизмегинин беренелерине ылайык чыгарылат. Кызматка жаңыдан кабыл алынуучуларды медициналык күбөлөндүрүүдө АДКнын токтомдору ушул Жобонун 5-главасынын 1-пунктунда каралган кыска жанан так жазуулар менен чыгарылат. Жаңыдан кабыл алынуучуну текшерүүнүн жана медициналык күбөлөндүрүүнүн натыйжалары жана АДКнын токтому медициналык күбөлөндүрүү актысына киргизилет (10- тиркеме).

Укук коргоо органдарында мурдагы катардагы жана жетекчи курамдагы кызматкерлерди мурдагы кызматына кайра коюу укук коргоо органдарынын жетекчилиги тарабынан жүргүзүлөт. АДКга жолдомодо кызматтан бошотуунун күнү жана себеби көрсөтүлөт.

Мурдагы катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүү укук органдарынын кадрдык аппаратынын формасы боюнча Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобого 8-тиркеме ылайык жолдомонун негизинде жүргүзүлөт жана анда: жаңыдан кызматка кабыл алынуучуну же катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерди күбөлөндүрүү өткөрүлсүн деп жазылып, анын атайын наамы көрсөтүлүп, укук коргоо органдарына кызматка алууга укуктуу адамдын чечимине шилтеме жасалат, бул Жобонун 1-главасынын 10-пунктунда жана 4-главанын 1-пунктунда каралган. Бул учурда АДК туура эмес берилген жолдомо үчүн жоопкерчиликти тартпайт. АДК бир гана ден соолугунун абалы боюнча кызматка жарамдуулугун аныктоо үчүн жооптуу. Калгандарынын бардыгын укук коргоо органдарынын кадрдык аппаратынын кызматкерлери ишке ашырат.

Жолдомодо жазууларга ылайык АДКнын эксперттик токтому Жобонун 5-главасынын 1-пунктунда каралган кыска жана так жазуулар менен “жаңыдан кабыл алынуучулар” жана “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча чыгарылат. Мында укук коргоо органдарына кызматка жарамдуулугун жекече баалоо ыкмасын колдонуу керек.

22. Аскердик-дарыгердик комиссиялар тарабынан оорулардын Тизмегинин I жана II графалары боюнча укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө жарамдуу деп табылган кызматка жаңыдан кабыл алынуучулар бардык климаттык шарттарда кызмат өтөөгө жарамдуу болуш керек.

         Оорулардын Тизмегинин III графасы боюнча кызмат өтөөгө жарамдуу деп табылган кызматка жаңыдан кабыл алынуучулар үчүн айрым учурларда Кыргыз Республикасынын климаттык шарттары жагымсыз айрым жерлерде кызмат өтөөгө жарамдуулугу чектелүүсү мүмкүн.

23. Кызматка жаңыдан кабыл алынуучулардын убактылуу жарамсыздыкты пайда кылуучу кандайдыр бир катуу оорусу болсо, АДК кадимки тартипте медициналык күбөлөндүрүү актысын түзөт жана ден соолугу сакайганга (дарыланып бүткөнгө) чейин кызмат убактылуу жарамсыздык жөнүндө токтом чыгарат.

Эгерде, жарандарда укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө тоскоол болгон оору аныкталса, андан аркы күбөлөндүрүү токтотулат жана АДК кызматка жарамсыздык жөнүндө корутунду чыгарат.

         24. Оорулардын Тизмегинин 1-7-беренелери боюнча укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө жарамсыз деп табылган жаңыдан кабыл алынуучуларга оорулардын диагноздору аскердик-дарыгердик комиссиялар жана кадрдык аппараттар тарабынан билдирилбейт.

3-глава. Укук коргоо органдарынын окуу жайларына тапшыргандарды медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү

25. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырып жаткан адамдар алдын ала жана акыркы медициналык тандоодон өтүшөт.

26. Алдын ала тандоо аймактык АДК тарабынан жүзөгө ашырылат.

27. Алдын ала медициналык күбөлөндүрүү башталганга чейин Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырып жаткан бардык талапкерлерге көкүрөк клеткаларынын органдарын рентгенологиялык (флюорографиялык) изилдөө, кандын клиникалык анализи жана зааранын жалпы анализи, Вассерман реакциясына карата кандын анализи, баңги заттардын бар болуусуна карата лабораториялык экспресс-методдору, жугуштуу гепатиттердин маркёруна жана ВИЧ (СПИД) карата кандын анализи, электрокардиограмма жана көрсөткүчтөрү боюнча башка текшерүүлөр өткөрүлөт. Изилдөөнүн маалыматтары Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасына (12-тиркеме), ал эми катардагы жана жетектөөчү курамдын ичиндеги талапкерлерге – амбулаториялык оорулуунун медициналык картасына (медициналык китепчеге) дагы киргизилет. Алдын ала күбөлөндүрүү Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына, жакынкы жана алыскы чет өлкөлөрдүн ушуга окшош окуу жайларына тапшырып жаткан талапкерлерге материалдарды даярдоо мезгилинде, кирүү экзамендерине чейин 3 айдан эрте эмес убакытта жүргүзүлөт.

Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырып жаткан ар бир талапкер терапевттен, хирургдан, невропатологдон, психиатрдан, отоларингологдон, офтальмологдон, стоматологдон, ал эми зарыл болгон учурда башка адистиктеги дарыгерлерден дагы күбөлөндүрүүдөн өтөт. Аял-талапкерлер милдеттүү түрдө гинекологдон текшерүүдөн өтүшөт. Медициналык күбөлөндүрүү башталардын алдында АДК төмөндөгүлөрдүн ичиндеги талапкерлердин ден-соолугуна байкоо жүргүзүүдөн мурун документтер менен таанышышат:

жарандар— жашаган (окуган, иштеген) жери боюнча дарылоо-алдын алуу мекемелериндеги абулаториялык карталарынан толук маалыматты камтыган көчүрмөлөр, психоневрологиялык, наркологиялык жана башка дарылоо мекемелеринен акыркы үч жылдан аз эмес убакыттагы маалыматтар;

катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер – акыркы үч жылдан аз эмес убакыттын ичиндеги кезектеги медициналык текшерүүлөрдүн жана медициналык жардамга кайрылуулардын маалыматары бар медициналык картаны (китепчени); эгерде мындайлар жок болсо, талапкерлер стационардык текшерүүдөн өтүүгө тийиш.

Бул документтерде кирүүгө жарамдуулугун чектеген, ошондой эле чектебеген сыяктуу талапкердин ден-соолугунун абалындагы четтөөлөр жөнүндө бар болгон маалыматтар Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырып жаткан адамдын медициналык күбөлөндүрүү картасына киргизилет.

28. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына окууга талапкерлерди алдын ала медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөргөндөн кийин акыркы тандоо 1 жана 2-пункттарда көрсөтүлгөн тартипте, кирүү экзамендерин тапшыруунун алдында, бардык адистеги дарыгерлердин катышуусунда убактылуу АДК тарабынан өткөрүлөт, зарыл болгон учурда кошумча рентгенологиялык, лабораториялык жана укук коргоо органдарынын же саламаттык сактоо органдарынын аймактык органдарынын дарылоо мекемелеринде стационардык текшерүүдөн өткөрүүгө чейинки башка изилдөөлөр жүргүзүлүшү мүмкүн. Эгерде алдын ала тандоо учурунда психофизиологиялык текшерүү өткөрүлбөсө, бул текшерүү Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын АДКнын ПДБда жүргүзүлөт, АДКнын аймактык ПДБда нын маалыматтары зарыл болгон учурда борбордук АДКнын ПДБда адистери тарабынан такталат.

Бою боюнча кошумча тандоо жүргүзүшөт (укук коргоо органынын тийиштүү тандоо жылына чыгарган буйругуна ылайык).

29. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын башка окуу жайларына тапшырган адамдар АДКдан белгиленген тартипте өтүшөт.

30. АДКнын эксперттик токтомдору, “кайрадан кабыл алынгандар” бөлүгү боюнча жарандык өспүрүмдөрдүн ичинен, “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча катардагы жана жетектөөчү курамдын кызматкерлеринин ичинен Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларынын күндүзгү окуу бөлүгүнө тапшырган талапкерлерге Оорулардын ырааттамасынын I, II, жана III графалары боюнча чыгарылат. Өрттөн сактоо кызматкерлерин (“мамлекеттик өрттү көзөмөлдөө” адистиги боюнча окууга тапшырган катардагы жана жетектөөчү курамдын кызматкерлеринен тышкары) даярдоо курстарына окууга, ошондой эле жол кыймылынын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча кызматтын адистерин даярдаган окуу жайларына тапшырган талапкерлерге Оорулардын ырааттамасынын II графасы боюнча токтом чыгарылат. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына, Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын башка атайын окуу жайларына тапшырган талапкерлерге Оорулардын ырааттамасынын I графасы боюнча токтом чыгарылат. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырган жетектөөчү курамдын кызматкерлери Оорулардын ырааттамасынын III графасы боюнча күбөлөндүрүлөт.

31. Медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдө жарандык өспүрүмдөрдүн ичинен окууга тапшырган адамдарда “кайрадан кабыл алынгандар” бөлүгү боюнча Оорулардын ырааттамасынын беренелеринде жарамдуулугун жекече баалоо алдын ала каралган физикалык кемчиликтер табылган учурда алар окуу жайга тапшырууга жарамсыз деп табылат.

32. Оорулардын ырааттамасынын катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин саптык эмес кызматка жарамдуулугун же жарамдуулукту жекече баалоону алдын ала караган беренелери боюнча окуу жайга тапшырууга жараксыздыгы жөнүндө токтом чыгарылат.

33. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларынын сырттан окуу факультеттерине жана бөлүмчөлөрүнө, жогорку окуу жайлардын алдындагы адьюнктурага, ошондой эле “мамлекеттик өрт көзөмөлдөө” адистиги боюнча андан ары пайдалануу менен өрттөн коргоо кызматкерлерин даярдоо курсуна тапшырган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге Оорулардын ырааттамасынын III графасындагы “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча эксперттик токтомдор чыгарылат. Саптык же саптык эмес кызматка жарамдуулугу III графа боюнча жекече аныкталган оорулары бар катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер сырттан окуу факультеттерине (бөлүмчөлөрүнө) жана сырттан окуу адъюнктурага гана тапшырууга жарамдуу деп табылат.

34. Согуш убагында, Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларына тапшырган жарандык өспүрүмдөрдүн ичиндеги талапкерлер I графадагы “кайрадан кабыл алынгандар” бөлүгү боюнча, ал эми катардагы жана жетектөөчү курамдын кызматкерлери Оорулардын ырааттамасынын III графасынын “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча күбөлөндүрүүдөн өтүшөт.

35. Алдын ала медициналык күбөлөндүрүү учурунда Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларына тапшырууга ден соолугуна байланыштуу жарамдуу эмес деп табылган адамдар кайрадан медициналык күбөлөндүрүүдөн өтүшпөйт.

36. Алдын ала медициналык күбөлөндүрүү учурандагы АДКнын токтому маалым кат менен толукталып (12-тиркеме), окуу жайга тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасынын II графасына (11-тиркеме) жана АДКнын отурумунун протоколорунун китебине (16-тиркеме) киргизилет. Отурумдардын протоколдоруна комиссиянын төрагасынын жана анын мүчөлөрүнүн колдору коюлуп, мөөр басылат. Медициналык күбөлөндүрүү картасы кайрадан медициналык күбөлөндүрүү өткөрүлгөнгө чейин комиссиянын көктөмөлөрүндө калат, ал эми маалым кат тийиштүү кадрдык аппаратка берилет.

Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларынын сырттан окуу факультеттерине жана бөлүмчөлөрүнө, адьюнктурага тапшырып жаткан катардагы жана жеткетөөчү курамдын ичиндеги талапкерлерге медициналык күбөлөндүрүү бир жолу өткөрүлөт, аларга медициналык күбөлөндүрүү актысы түзүлөт. Көрсөтүлгөн кызматкерлерге чыгарылган токтомдор маалым кат менен толукталып (12-тиркеме), тийиштүү кадрдык аппаратка берилет.

37. Талапкерлердин кайрадан акыркы медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөн жыйынтыктары жана убактылуу АДКнын токтому окуу жайга тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасынын 2-бөлүгүнүн III графасына (катардагы жана жетектөөчү кырамдагы кызматкерлерге – медициналык картасына) жана АДКнын отурумунун протоколорунун китебине (16-тиркеме) жазылат.

Согуш убагында кайрадан медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлбөйт. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларына тапшырууга жарамдуу деп табылган адамдардын медициналык күбөлөндүрүү карталары, ал эми катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин медициналык карталары дагы окуу жайына жөнөтүү үчүн тийиштүү кадрдык аппаратка берилет.

38. Талапкерлердин тапшыруу үчүн жарамсыздыгы жөнүндө убактылуу АДКнын токтому так объективдүү жана негиздүү болушу керек. Ден соолугунун абалы боюнча конкурс өткөрүүгө жол берилбейт.

39. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларына тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасынын 2-бөлүгүнүн IV графасына бою боюнча тандоонун жыйынтыгы жазылат.

40. Убактылуу АДКнын төрагасы комиссиянын иши аяктагандан кийин бир айдын ичинде Кыргыз Республикасынын укук коргоо органынын медициналык башкармалыгына талапкерлердин медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүнүн акыркы жыйынтыктарынын анализинин маалыматтарын жана ден-соолугунун абалы боюнча окууга тапшырууга жарамсыз деп табылган адамдардын тизмесин 18-тиркемеге ылайык форма боюнча берет. Муну менен бирге, кетирилген кемчиликтерди талдоо жана алдын ала медициналык тандоо учурунда талапкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүнүн сапатын жакшыртуу боюнча чараларды кабыл алуу үчүн медициналык күбөлөндүрүү картасы дагы берилет.

41. Ден соолугунун абалы боюнча талапкердин кайрадан келген ар бир учуру алдын ала медициналык тандоону жүргүзгөн АДК тарабынан иликтениши керек. Иликтөөнүн жыйынтыктары борбордук АДКга берилүүчү аймактык АДКнын жылдык отчетунда, Кыргыз Республикасынын укук коргоо органынын медициналык башкармалыгына берилүүчү борбордук АДКнын отчетунда чагылдырылышы керек.

4-глава. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү

42. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү, алар терапевттен, хирургдан, невропатологдон, психиатрдан, офтальмологдон, отоларингологдон, ал эми белгилер боюнча башка адистиктеги дарыгерлерден ар тараптуу текшерүүдөн өткөндөн кийин жүргүзүлөт. Дарылоо мекемелеринде жаткан адамдар дарылоосу аяктагандан кийин же оорунун, жаракаттын, контузиянын, жарааттын же майыптыктын аныкталган чегинде аскердик-дарыгердик комиссия тарабынан күбөлөндүрүлөт.

Эгерде, дарыланууда болгон катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкер АДКга жөнөтүүгө муктаж болсо, дарылаган дарыгер дарылоо мекемесинин башчысы же анын орун басары менен биргеликте, тийиштүү кадрдык аппарат менен макулдашуу боюнча бул кызматкерди аскердик-дарыгердик комиссияга көрсөтөт. АДКга бир эле учурда кадрдык аппараттын медициналык күбөлөндүрүүгө жолдомосу жана медициналык карта, күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн ден-соолугунун абалын мүнөздөгөн толук эпикриз баяндалган оорунун таржымалы жана оорунун, жаракаттын, контузиянын, жарааттын, майыптыктын болжолу берилет.

43. Катардагы жана жеткетөөчү курамдагы кызматкерди АДКга медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөтүү, укук коргоо органдарына кабыл алууга укуктуу болгон адамдын чечимине шилтеме жасоо менен ушул Жобонун 1-главасынын 10-пунктуна ылайык жүргүзүлөт.

44. Катардагы жана жеткетөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөргөн учурда, АДК бул адамдардын медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөтүлгөн себебин тактоого милдеттүү: кызмат өтөө түрүнүн өзгөрүшү, кызмат өтөө шарттарынын өзгөрүшү, укук коргоо органдарынан бошотуу, кызмат орду, атайын наам, туулган жылы, Куралдуу Күчтөрүндө, укук коргоо органдарында жана ички аскерлерде кызмат өтөгөн убагы (эгерде бул маалыматтар АДКга жолдомодо көрсөтүлбөсө).

Психикалык жабыркоолору, борбордук нерв системасынын органикалык оорулары жана кызмат өтөө мезгилинде алган жараатынын кесепеттери бар адамдарга кадрдык аппараттар жана дарылоо мекемелери укук коргоо органынын жетекчилигинин жана бейтапкананын дарыгеринин ден-соолунун абалына байланыштуу адистиги боюнча ээлеген кызмат ордунда андан ары пайдалануу мүмкүндүгү жөнүндө оюн камтыган кызматтык жана медициналык мүнөздөмө беришет. Жаракат, жараат же майыптык бар болгон учурда кадрдык аппарат тарабынан белгиленген формада (15-тиркеме) алар алынган жагдайлар жөнүндө акт же кызматтык иликтөөнүн корутундусу берилиши керек.

45. Катардагы жана жеткетөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөргөн учурда АДК күбөлөндүрүүдөн өтүп жаткандардын бардык медициналык документтери менен (амбулатордук, госпиталдык, санаторий-курорттук) таанышып чыгышы керек, алар кайда жана кайсы оорулар боюнча дарылангандыгын аныктап, дарылоо мекемесинин оорулар, дарылоо, дарыгерге болгон кайрылуулары, убактылуу ишке жөндөмсүздүгү боюнча кызматтан бошотулгандыгынын узактыгы жөнүндө маалыматтарды суроо-талап кылышы керек. Медициналык документтер кылдат талдоодон өткөрүлүп, анда камтылган маалыматтар эксперттик токтом чыгарууда эске алынышы керек.

46. Укук коргоо органдарынын системасындагы Дарылоо-алдын алуу мекемесинин дарыгери зарыл болгон учурларда АДКнын отурумдарына катышууга, катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкердин ден-соолугунун абалына жүргүзүлгөн көзөмөлдүн маалыматтарын, андагы бар болгон оорулардын кызматтык милдеттерди аткаруусуна тийгизген таасири жөнүндө комиссияга баяндама жасоого, мүмкүн болуучу эксперттик тыянактар тууралуу өз оюн билдирүүгө укуктуу.

47. АДК амбулатордук медициналык күбөлөндүрүүдөн кийин акыркы токтомду чыгара албай калган учурда, ал катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерди андан ары АДКда күбөлөндүрүү менен укук коргоо органынын дарылоо-алдын алуу мекемесине же Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министрлигинин алдыңкы дарылоо мекемелерине кеңеш алууга жөнөтөт. Иштеген жылдары боюнча бошотулгандыгына же ден соолунун абалына байланыштуу медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөтүлгөн катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер негизинен стационардык шарттарда текшерилиши керек.

Укук коргоо органынын дарылоо-алдын алуу мекемесинде же саламаттык сактоо органдарынын дарылоо-алдын алуу мекемелесинде текшерилүү аяктагандан кийин ден-соолунун абалын изилдөө актысы түзүлөт (9-тркеме). Акт текшерилген адамдын колуна берилбестен, аны текшерүүгө жөнөткөн АДКга почта аркылуу салынат же жеткирип берилет.

Күбөлңдүрүүдөн өтүп жаткан адамда күчөгөн же күчөп келе жаткан өнөкөт оору табылса, анын кызматка жарамдуулугу жөнүндө токтом дарылоо аяктагандан кийин же оорунун натыйжасы аныкталган учурда чыгарылат.

48. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин кызматка жарамдуулугу жөнүндө токтом Оорулардын ырааттамасынын графаларынын “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча кызмат орундарга ылайык чыгарылат.

49. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин жарамдуулугу, аларды кызмат боюнча жылдырууда Оорулардын ырааттамасынын графаларынын “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча жаңы кызмат орунга ылайык каралат.

50. АДК тарабынан иштеген жылдары кызмат өтөөнүн белгиленген мөөнөтүнөн аз болгон катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкердин андан ары кызмат өтөөгө жарамсыздыгын Оорулардын ырааттамасынын II графасы боюнча аныктоо учурунда, комиссия бир эле учурда кадрдык аппарат менен макулдашуу боюнча адистигине, тажрыйбасына, факт жүзүндөгү иш жөндөмдүүлүгүнө жана оорунун мүнөзүнө жараша көрсөтүлгөн Ырааттаманын I, III графалары боюнча анын кызматка жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгарат.

51. Айрым учурларда, ден-соолугунун абалы боюнча тынчтык убакта аскердик кызматка жарамсыз, согуш убагында экинчи даражадагы жарамдуулугу чектелген укук коргоо органдарынын улук жана жогорку жетектөөчү курамдагы кызматкерлерине АДК кызмат өтөөнүн мүнөзүн, түрүн жана шартын, күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн ага факт жүзүндөгү ылайыкташуусун, кызмат өтөөнүн узактыгын жана жетекчиликтин өтүнүчүн эске алуу менен тынчтык убакта алардын саптык эмес кызматка жарамдуулугу, согуш убагында биринчи даражадагы жарамдуулугу чектелгендиги жөнүндө, ал эми тынчтык убакта саптык эмес кызматка жарамдууларга, согуш убагында биринчи даражадагы жарамдуулугу чектелгендерге – аскердик кызматка жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгара алышат.

  1. Тынчтык убакта саптык эмес кызматка жарамдуу, согуш убагында биринчи даражадагы жарамдуулугу чектелген катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге, АДК бир эле убакта күбөлөндүрүүдөн өтүүчүлөр кайсы кызматтарда иштей ала тургандыгын көрсөтөт жана 6 (12) айдан кийин кайрадан күбөлөндүрүүдөн өтүүгө сунуштама берет. Укук коргоо органдарынын медициналык мекемелери кадрдык аппараттар менен бирдикте бул мөөнөттөрдү көзөмөлдөп, кызматкерлерди кайрадан күбөлөндүрүлүүгө өз учурунда жиберип туруулары керек.
  2. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн ден соолугунун абалы боюнча Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде кызмат өтөөгө (жашоого) мүмкүнчүлүгүн аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүү көрсөтмөгө ылайык (5-тиркеме) укук коргоо органдарына кызматка жаңыдан кабыл алынуучу катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде кызмат өтөөгө жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн жашоого медициналык каршы көрсөтмөлөрүнүн тизмесинин (6-тиркеме) же климаты ысык чет өлкөлөргө баруучу укук коргоо органдарынын жетектөөчү курамдагы кызматкерлери алардын үй-бүлө мүчөлөрү, жумушчулар жана кызматчылар үчүн медициналык каршы көрсөтмөлөрдүн тизмесинин негизинде жүргүзүлөт (7 тиркеме).

Ден соолугун абалы боюнча Кыргыз Республикасынын айрым жерлеринде жана чет өлкөлөрдө кызмат өтөө мүмкүнчүлүгү жөнүндө токтомдор АДК тарабынан аскердик кызматка жарамдуу же тынчтык убакта саптык эмес кызматка жарамдуу, согуш убагында биринчи даражадагы жарактуулугу чектелген деп табылган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге гана чыгарылат.

  1. жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн чет өлкөлөргө иш сапарга 6 айлык мөөнөткө чейин жөнөтүү мүмкүндүгү жөнүндө корутунду Кыргыз Республикасынын укук коргоо органынын дарылоо-алдын алуу мекемесинин башчысы менен биргеликте дарыгер тарабынан чыгарылат.

55. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин үй-бүлө мүчөлөрү, эгерде алардын оорусу жок болсо же бар болгон оору компенсацияланган абалда болуп, такай байкоо жүргүзүүнү жана кайрадан дарылоо курсун талап кылбаса чет өлкөлөргө жашоого жолдомо алышы мүмкүн.

  1. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларынын жана окутуу бөлүктөрүнүн курсанттары менен угуучулары, ошондой эле адъюнкттар АДКда күбөлөндүрүүдөн өтүшөт. Алардын ден соолугунун абалы боюнча окуусун улантууга жарамдуулугун аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүү Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларынын кадрдык аппараттарынын жолдомосу боюнча жүргүзүлөт.

Окуу жайдын медициналык кызматынын башчысы АДКга күбөлөндүрүүдөн өтүүчүлөрдүн керектүү медициналык докуметтерин берет жана өзү комиссиянын ишине түздөн-түз катышат.

57. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларынын курсанттары менен угуучуларына окутуунун бардык мезгили аралыгында токтомдор (укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларынын угуучуларынан жана “мамлекеттик өрттөн сактоо көзөмөлү” адистиги боюнча окуп жатышкан өрттөн сактоо кызматкерлерин даярдоо боюнча курсанттарынан тышкары) чыгарылат:

а) оорулардын ырааттамасынын II графасы боюнча - өрттөн сактоо кызматкерлерин даярдоо боюнча курстардын курсанттарына жана жол кыймылынын коопсуздугун камсыз кылуу кызматынын адистерин даярдоочу окуу жайлардын курсанттарына;

б) оорулардын ырааттамасынын I графасы боюнча - Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын башка окуу жайларынын курсанттарына жана угуучуларына.

Биринчи окуу жылындагы курсанттар менен угуучуларды медициналык күбөлөндүрүү учурунда Оорулардын ырааттамасынын беренелериндеги тийиштүү бөлүктөр боюнча алардын жарамдуулугун жекече баалоо каралган оорулар аныкталса, алар окутууга жарамдуу эмес деп табылат.

Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын окуу жайларынын биринчи окуу жылында (курста) окуусун андан ары улантууга жарамсыз деп табылган курсанттар менен угуучуларга АДК бир эле убакта алардын Оорулардын ырааттамасынын графалары ошондой эле ушул Жобонун 17 пунктунда көрсөтүлгөндөр боюнча кызматка жарамдуулугу жөнүндө маселени карайт.

Курсанттарды экинчи окуу жылынан (курстан) тартып медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү учурунда АДК окуу жайдын жана факультеттин профилине жараша Оорулардын ырааттамасынын I, II, III графалары боюнча кызматка жарамдуулугу жөнүндө маселени чечет. Алар I, II, III графалар боюнча аскердик кызматка же саптык эмес кызматка жарамдуу деп табылса, бир эле убакта Оорулардын ырааттамасынын графасы боюнча окуу жайдын жана факультеттин профилине ылайык келген окуусун улантууга жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгарылат.

58. Укук коргоо органдарынын жогорку окуу жайларынын адьюнктарынын, өрттөн сактоо-техникалык училищаларынын угуучуларынын жана курсанттарынын, “мамлекеттик өрт көзөмөлөө” адистиги боюнча окуган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин арасынан өрттөн сактоо кызматкерлерин даярдоо боюнча курстардын курсанттарынын кызматка жарамдуулугу боюнча чечим Оорулардын ырааттамасынын III графасынын “катардагы жана жетектөөчү курам” бөлүгү боюнча чыгарылат.

  1. Эгерде катардагы жана жетектөөчү курамдын ичинен укук коргоо органдарынын мурдагы кызматкери анын андан ары кызмат өтөөгө жарамдуулугу же укук коргоо органдарынан бошотулган мезгилдеги аскердик-дарыгердик комиссиянын токтомун кайра кароо жөнүндө маселе койсо, катардагы жана жетектөөчү курамдагы мурдагы кызматкердин жашаган жери боюнча кадрдык аппарат ал жашаган аймактагы АДКга анын арызын, өздүк көктөмөсүн, ал эми укук коргоо органдарынын ардагерлерине пенсиялык көктөмөсүн, амбулатордук оорулуунун медициналык картасын, медициналык китепчесин, кызмат өтөгөн мезгилдеги медициналык күбөлөндүрүү актысын жана анын колунда болгон же дарылоо-алдын алуу мекемеден алган башка медициналык документтерин жөнөтөт. АДК керек болгон учурда арыз берүүчү укук коргоо органдарында кызмат өтөгөн мезгилдеги жана бошотулгандан кийинки (өзгөчө өнөкөт оорулары болсо бошотулгандан кийинки биринчи 6 айдагы) ден соолугунун абалы боюнча бардык медициналык жана башка документтерин кошумча суратат жана адис-дарыгерлер менен бирдикте изилдейт. Эгерде өтүнүчтү канааттандыруу үчүн негиз бар болсо, АДК тарабынан кызматтан бошонулган мезгилге аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо максатында бар болгон медициналык документтер боюнча аны (зарыл болсо күндүзгү стационардык текшерүүдөн кийин) медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрөт.

а) катардагы жана жетектөөчү курамдын мурдагы кызматкерин медициналык күбөлөндүрүүнүн натыйжалары оорусу жөнүндө күбөлүк (13-тиркеме) же маалым кат менен (12-тиркеме) үч нускада толтурулат. Муну менен бирге, аскердик- дарыгердик комиссия тарабынан оорунун себептүү байланыштары (жараат, контузия, жаракат, майыптык) жөнүндө токтом чыгарылат;

б) Катардагы жана жетектөөчү курамдын мурдагы кызматкерлеринин фронтко катышуу, укук коргоо органдарында аскердик кызмат өтөө учурундагы ооруларынын себептүү байланыштары (жараат, контузия, жаракат, майыптык) жөнүндө АДКнын токтому ушул Жобонун 6-главасынын 1 жана 2-пунктарынын, катардагы жана жетектөөчү курамдын мурдагы кызматкерлеринин ооруларынын, жараатынын контузиясынын, жаракатынын, майыптыгынын себептүү байланыштарын аныктоо боюнча методикалык көрсөтмөлөрдүн негизинде чыгарылат (19-тиркеме);

в) аймактык АДКлар борбордук АДКга оорулар жөнүндө күбөлүктү 3 нускада, өздүк жана пенсиялык көктөмөнү жана башка документтерди, анын ичинде МСЭКтин күбөлөндүрүү актысын кароого жөнөтөт. Эгерде катардагы жана жетектөөчү курамдын мурдагы кызматкери анын аскердик кызматка жарамдуулугун аныктоо же укук коргоо органдарынан бошотулган мезгилдеги АДКнын токтомун кайра кароо маселеси боюнча түздөн-түз АДКга кайрылса, анда борбордук АДК жашаган жери боюнча аймактык АДКга аны бошотулган мезгилге аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо максатында медициналык күбөлөндүрүү өткөрүүгө көрсөтмө берет. Оорусу боюнча күбөлүгү 3 нускада же маалым катта, ошондой эле жогоруда аталган бардык документтерди аймактык АДК өз пикирлери менен борбордук АДКга кароого жөнөтөт.

60. Укук коргоо органдарынан жетектөөчү курамдын наамына шек келтирген кылмыштарда жасагандыгы үчүн, ошондой эле жасаган кылмыштары үчүн соттолгондугуна байланыштуу кызматтан кетирилген кызматкерлерге бошотулган мезгилинде аскердик кызматка жарамдуулугун аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүү укук коргоо органдарынын кадрдык аппараттарынын жолдомосу менен гана өткөрүлөт. Эгерде жогоруда көрсөтүлгөн кызматкерлерге кызматтан бошотулгандан кийин кызмат өтөө мезгилинде диагностикаланбаган эндогендик оорусу аныкталса жана кызматтан бошотууга же укук тартибин бузууга себеп болсо ( стационардык изилдөөдө же соттук-медициналык экспертизада психикалык оорусунун фактысы аныкталса) медициналык күбөлөндүрүү өткөрүлүп бошотулган мезгилде кызмат өтөөгө жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгарылат.

5лава. Аскердик-дарыгердик комиссиялардын

токтомдору.

  1. Медициналык күбөлөндүрүүнүн натыйжалары боюнча аскердик-дарыгердик комиссия төмөндөгүдөй токтомдорду чыгарат:

а) укук коргоо органдарына кызматка кайрадан кабыл алынуучуларга:

_________________ катарында кызматына жарактуу”

   кызмат орду көрсөтүлсүн

   “________________ катарында кызматына жараксыз”;

     кызмат орду көрсөтүлсүн

б) укук коргоо органдарына кызматка жаңыдан кабыл алынуучуларга жана Кыргыз Республикасынын климаты жагымсыз айрым жерлерине жана чет өлкөлөргө жиберилүүчүлөргө:

“__________________________________________________шарттарда

конкреттүү район, калктуу пункт же климаттын мүнөзү көрсөтүлөт

____________________кызматына жарактуу”

кызмат орду көрсөтүлсүн

“______________________________________________шарттарда

конкреттүү район, калктуу пункт же климаттын мүнөзү көрсөтүлөт

____________________кызматына жараксыз”;

Эскертүү: Аскердик-дарыгердик комиссияларга, күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн укук коргоо органдарында кайсы кызматка болбосун кызмат кылууга тоскоол болгон оорусу (Оорулардын ырааттамасынын графаларына ылайык) аныкталган учурду эске албаганда, кайрадан кабыл алынуучулардын жарамдуулугу жөнүндө токтомдорду күбөлөндүрүлүүчү кабыл алынуучу кызматтын түрүн же кызматтын көрсөтүүсүз чыгарууга тыюу салынат. Мындай учурларда АДК “Укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө жарамсыз” же “Айыкканга чейин укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө жарамсыз (Оорулардын ырааттамасынын беренелерине жараша) деп токтом чыгарат.

в) укук коргоо органдарынын окуу жайларына тапшыруучуларга карат:

“_____________________________________окууга өтүүгө жарамдуу”

окуу жайдын жана факультеттин аталышы көрсөтүлөт

“Стационардык (амбулатордук) текшерүүдөн кийин медициналык күбөлөндүрүлөт”.

“_____________________________________окууга өтүүгө жарамсыз”;

окуу жайдын жана факультеттин аталышы көрсөтүлөт

г) окуу жайлардын экинчи окуу жылындагы курсанттарына жана угуучуларына карата:

            “Андан ары кызмат өтөөгө жана _______________________________________

                                                                                             окуу жайдын аталышы көрсөтүлөт

________ курстун курсанты катарында окутууга жарамдуу”

“Андан ары кызмат өтөөгө жана _______________________________________

                                                                                             окуу жайдын аталышы көрсөтүлөт

________ курстун курсанты катарында окутууга жарамсыз”

Укук коргоо органдарынын окуу жайларындагы түс ажыратуусу бузулган (А жана В түрүндөгү дитромазия, аномалдык трихромазия) курсанттар - “В” категориясынан тышкары транспорт каражаттарын башкарууга уруксат берилбейт;

д) укук коргоо органдарынын катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерине карата:

“Кызматын улантууга жарамдуу”.

“Тынчтык мезгилде саптык эмес кызматка жарамдуу, согуш мезгилинде биринчи даражада чектелген жарамдуу”. (согуш мезгилинде токтом-“биринчи даражада чектелген жарамдуу редакциясында чыгарылат”).

Эгерде АДК “Тынчтык мезгилинде саптык эмес кызматка жарамдуу, согуш мезгилинде биринчи даражада чектелген жарамдуу” токтомун чыгарса, анда кайрадан күбөлөндүрүүнү 6(12) айдан кийин өткөрүүгө сунуштама берилет.

“Тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражада чектелген жарамдуу” (согуш мезгилинде токтом- “экинчи даражада чектелген жарамдуу” редакциясында чыгарылат).

“Аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз”;

е) согуш мезгилинде төмөндөгүдөй токтом чыгарылат:

“6-12 айдан кийин кайра күбөлөндүрүү менен аскердик кызматка жарамсыз,” (мөөнөтү көрсөтүлөт).

Согуш мезгилинде биринчи даражада чектелген жарамдуулар жана экинчи даражада чектелген жарамдуулар аймактык укук коргоо органдарына кызматка келе алат, ал эми согуш мезгилинде биринчи даражада чектелген жарамдуулар Куралдуу Күчтөрдүн аскер кызматына чакырылышы мүмкүн;

ж) укук коргоо органдарынын аскердик-дарыгердик комиссиясына зарыл болгон учурда аскердик-дарыгердик комиссиялардын токтомдорунун башка формулировкаларын аныктоого укук берилген.

Аскердик-дарыгердик комиссиялардын айрым башка токтомдору ушул Жобонун 4 жана 5 тиркемелеринде көрсөтүлгөн.

  1. Эгерде күбөлөндүрүлүүчүдө Оорулардын ырааттамасында каралбаган оорусу бар болсо, АДК күбөлөндүрүлүүчүнүн оорусу Оорулардын ырааттамасынын беренесине жана анын кызматка факт жүзүндө жарамдуулугуна ылайыктуу токтом чыгарат.

         Муну менен бирге, токтом төмөнкүдөй редакцияда чыгарылат:

“Оорулардын ырааттамасынын______графасынын_____беренесине ылайыктуу, (Өкмөттүн №___буйругу)” андан ары ушул беренеде көрсөтүлгөн токтомдун тексти (берененин пункту) жазылат.

  1. Катардагы жана жетекөөчү курамдагы кызматкерлердин саптык эмес кызматка жарамдуулугу жөнүндө АДКнын токтомун күбөлөндүрүлүүчүнү саптык кызматка ден соолугуна залака тийгизбей пайдалануу мүмкүн болбой калган учурда чыгаруу керек. Мында жекече тартипте оорунун мүнөзүн жана дене тарбиялык кемчилигин, адистик өзгөчөлүгүн, күбөлөндүрүлүүчүнүн ага ыңгайлашкандыгын эске алуу менен комиссия токтомдо аталган кызматкерге кайсы кызмат жана иш карама-каршы келерин (мисалы, чоң кара күчтү талап кылган иш, көп басуу же тикесинен тик туруу, суукта же сыз бөлмөдө көп болуу, кыймылдагы механизм менен бийиктикте иштөө, от, суу, түнкү нөөмөткө чыгуу, узакка созулган тез-тез командировкада болуу ж.б) көрсөтөт.
  2. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдө алардын аскердик кызматка жарамдуулугун жекече баалоо ыкмасы ар бир учурда колдонулушу керек. АДК күбөлөндүрүүлүчүнүн адистигин, даярдыгын, тажрыйбасын, билимин, курагын, ишке жөндөмдүүлүгүн, укук коргоо органынын жетекчилигинин, дарылоочу дарыгердин пикирин, багыттамасын, анын ден соолугуна туура келген ишке пайдалануу мүмкүндүгүн эске алат.
  3. Оорулардын ырааттамасынын беренелери (беренелердин пункту) боюнча күбөлөндүрүүдөн өтө турган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге АДК тарабынан төмөндөгү формулировкалардын биринде токтом чыгарылат:

“тынчтык мезгилинде саптык эмес кызматка жарамдуу, согуш мезгилинде экинчи даражада чектелген жарамдуу”;

“тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражада чектелген жарамдуу”.

Оорулардын жана дене тарбиялык кемчиликтеринин ырааттамасынын айрым беренелерин колдонуу боюнча Түшүндүрмөлөрүндө жазылган айрым учурларда (3-тиркеме), тынчтык жана согуш мезгилинде аскердик кызматка жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгарылышы мүмкүн.

66. Белгиленген иштеген жылдары бар, бирок алар үчүн укук коргоо органдарынын катардагы жана жетектөөчү курамынын кызмат өтөөсү жөнүндө жободо белгиленген куракка жетпеген орто, улук жана жогорку жетектөөчү курамдагы кызматкерлер тынчтык мезгилинде саптык эмес кызматка жарамдуу деп табылган учурда, ден соолугунун абалын, даярдыгын, иш тажрыйбасын эске алуу менен алар аткара ала турган башка кызматтарга которулушу мүмкүн.

Бул кызматкерлерди которуунун зарылчылыгы жана тездиги дарылоо мекемесинин пикирин жана орто, улук жана жогорку жетектөөчү курамдагы кызматкердин өз каалоосун эске алуу менен, укук коргоо органынын башчысы жана андан жогорку түздөн-түз жетекчилери тарабынан аныкталат.

67. Эгерде катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер узак убакытка чейин саламаттык сактоо органдарынын дарылоо мекемелеринде стационардык дарыланууда болушса жана аскердик-дарыгердик комиссия тарабынан аларды ошол дарылоо мекемесинен медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү мүмкүн болбогон айрым учурларда, АДК аларга карата медициналык документтер жана дарылоо мекемесинин корутундусу боюнча кызмат өтөөгө жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгара алат. Бул учурда катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин аскердик кызматка жарамдуулугу жөнүндө чыгарылган токтом шектенүүнү жаратпаш керек.

68. Эгерде катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер медициналык күбөлөндүрүүдөн өтүүдөн баш тартса жана оорунун бардыгын жана мүнөзүн тастыктаган медициналык документтер жетишсиз болгон учурда, анын кызмат өтөөгө жарамдуулугу жөүндө токтом чыгарылбайт.

69. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдөгү бардык учурларда, күбөлөндүрүүдөн өткөндүн диагнозу аныкталганда, аскердик-дарыгердик комиссия тарабынан фронтто болгондугу, укук коргоо органдарында кызмат өтөө, аскердик кызмат өтөө, кызматтык милдеттерин аткаруу (аскердик кызматтык милдеттерин аткаруу) менен оорунун (жаракаттын, контузиянын, жарааттын, майыптыктын) себептик байланышы аныкталат.

АДКнын жаракаттын (контузиянын, жраааттын, майыптыктын) себептик байланышы жөнүндө токтому ага учураткан жагдайлар жөнүндө так маалыматтардын негизинде чыгарылат. Жаракат (контузия, жараат, майыптык) алган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге укук коргоо органдарынын кадрдык аппараттары тарабынан кызматтык текшерүүнүн, алгачкы текшерүүнүн, тергөөнүн же жазык ишинин, аттестациянын, кызматтык мүнөздөмөнүн, дарылоо мекемесинин маалым катынын, оорунун таржымалынын же анын көчүрмөсүнүн, оору жөнүндө күбөлүктүн, дарылоо мекемесинин дарыгеринин медициналык картага жазаган жазууларынын, архивдик мекеменин маалым катынын материалдарынын негизинде алынган жагдайларды баяндоо менен жаракат (контузия, жараат, майыптык) алынган жагдайлар жөнүндө акт толтурулат (15-тиркеме). Жаракат (контузия, жараат, майыптык) алынган жагдайлар жөнүндө акт жаракат (контузия, жараат, майыптык) алынгандан кийин бир айдан кечиктирилбестен түзүлгөн документтердин негизинде толтурулат, укук коргоо органынын тийиштүү бөлүгүнүн башчысы тарабынан бекитилип, катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкердин өздүк көктөмөсүнө тиркелет.

Күбөнүн көрсөтмөлөрү кызматтык милдеттерди аткаруу, фронтто болуу менен жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) себептик байланышын аныктоо үчүн негиз катары боло албайт.

70. Оорулардын себептик байланышын аныктоодо катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге аскердик-дарыгерлик комиссия тарабынан төмөндөгү мазмундагы токтом чыгарылат:

а) «Оору ооба, фронтто болгондугу менен байланыштуу» — эгерде ал күбөлөндүрүүдөн өтүүчүдө аракеттеги армиянын курамына кирген аскер бөлүктөрүндө, штабдарда жана мекемелерде кызмат өтөө мезгилинде пайда болсо, же болбосо, ага чейин пайда болгон оору аракеттеги армиянын курамына кирген аскер бөлүктөрүндө, штабдарда жана мекемелерде кызмат өтөө мезгилинде жарамдуулугуна чек койгон даражага жетсе же аскердик (анын ичинде убактылуу) кызматка жарамсыздыкка алып келсе;

Мындай формулировкадагы токтомдор жарандык жана Улуу Ата-Мекендик согуш жылдарындагы, 1939-1940-жылдарда белофинндер менен болгон согуштагы, 1939-жылы Батыш Белоруссиянын жана Батыш Украинанын элин куткаруудагы согуштук аракеттер мезгилиндеги, 1939-жылы Халхин-Гол дарыясындагы жана 1938-жылы Хасан көлүндөгү согуштагы, 1945-жылы Япония менен болгон согуштагы армиянын катарында болгон адамдарга карата чыгарылышы мүмкүн.

Ошондой эле, өнөкөт, жай өөрчүгөн оорулар (жүрөктүн коронардык оорусу, гипертониялык оору, бөйрөк оорулары, кургак учук, мээнин жана жүлүндүн тамыр оорулары, сейрек склероз, шизофрения, кош аффекттүү бузулуу, облитерирүүчү эндартериит, жара оорулары, өнөкөт гепатит, өнөкөт панкреатит ж.б.) болгондо, күбөлөндүрүүдөн өтүүчү аракеттеги армиядан кеткенден кийин беш жылдан соң же андан кийин биринчи жолу берилген медициналык документтер бар болсо, бирок беш жыл ичинде көрсөтүлгөн маалыматтар боюнча эгерде оорунун башталышын аракеттеги армиянын катарында болгон мезгилге киргизүүгө мүмкүндүк бербей жатса көрсөтүлгөн токтом чыгарылат.

Улуу Ата-Мекендик согуштун, СССРди коргоо боюнча башка согуштук операцияларга катышкан адамдарды медициналык күбөлөндүрүүдө, алардын ооруларынын фронтто болгондугу менен байланышы жөнүндө токтом укук коргоо органдарынын бул багыттагы күчүндөгү нускамаларына жана буйруктарына ылайык чыгарылат;

б) «Оору, ооба, укук коргоо органдарында кызмат өтөгөн мезгилде алынган» — эгерде ал күбөлөндүрүүдөн өтүүчүдө укук коргоо органдарында кызмат өтөгөн мезгилде пайда болсо, же болбосо, кызмат өтөөгө чейин пайда болгон оору кызмат өтөө мезгилинде жарамдуулугуна чек койгон даражага жетсе же укук коргоо органдарында (анын ичинде убактылуу) кызматка жарамсыздыкка алып келсе.

Буга, укук коргоо органдарына кызматка кабыл алынганга чейин орун алган жаракаттын, жарааттын, майыптыктын кесепеттеринин фонунда кызмат өтөө мезгилинде кызматка (анын ичинде убактылуу) чектелген жарамдуулугун же жарамсыздыгын шарттаган патологиялык өзгөрүүлөр өөрчүгөн учурлар да кирет.

Күбөлөндүрүүдөн өткөрүү учурунда жаракат (контузия, жараат, майыптык) алган жагдайлар тууралуу документтер жок болгон учурда, катардагы жана жетектөөчү кырамдагы кызматкерлерди алардын кесепеттери боюнча медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдө ушундай эле формулировкадагы токтом чыгаруу керек;

в) «Оору, жок, укук коргоо органдарында кызмат өтөө менен байланышпайт» — эгерде ал күбөлөндүрүүдөн өтүүчүдө укук коргоо органдарына келгенге чейин пайда болсо жана укук коргоо органдарында кызмат өтөө бар болгон ооруга жана кызматка жарамдуулугуна таасирин тийгизбесе.

71. Жаракаттардын, контузиялардын, жарааттардын, майыптыктын себептик байланышын аныктоодо, катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге аскердик-дарыгердик комиссия тарабынан төмөндөгү мазмундагы токтом чыгарылат:

а) «Жаракат (контузия, жараат, майыптык), ооба, СССРди коргоодо алынган» — Жаракат (контузия, жараат, майыптык) күбөлөндүрүүдөн өтүүчү тарабынан СССРди коргоодо же аракеттеги армиянын курамына кирген аскер бөлүктөрүндө, штабдарда жана мекемелерде согуш мезгилинде кызмат өтөө мезгилинде башка кызматтык милдеттерди аткарууда же тынчтык мезгилде СССРдин мамлекеттик чек арасын коргоо учурунда алынган болсо.

б) «Жаракат (контузия, жараат, майыптык), ооба, аскердик кызматтын милдеттерин аткарууда алынган» — укук коргоо органдарынын күчүндөгү тийиштүү буйруктарында алдын ала каралган учурларда.

в) «Жаракат (контузия, жараат, майыптык), ооба, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган» — эгерде жаракат (контузия, жараат, майыптык) күбөлөндүрүүдөн өтүүчү тарабынан тынчтык мезгилде же согуш мезгилинде укук коргоо органдарында кызмат өтөгөн убакыт аралыгында уставдарда, буйруктарда, насааттамаларда жана нускамаларда каралган кызматтык милдеттерди аткаруу учурунда, ошондой эле коомдук тартипти коргоо боюнча же укук коргоо органынын кызыкчылыгындагы кандайдыр бир аракеттерди жасоодо алынса;

г) «Жаракат (контузия, жараат, майыптык), ооба, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган» — жаракат (контузия, жараат, майыптык) күбөлөндүрүүчү тарабынан төмөндөгү учурларда алынса:

-кызматка же кызматынан бара жатканда жолдон, иш сапарга бара жатканда, иш сапар учурундагы кызматтык жүрүүлөрдө жана кызмат ордуна кайтканда;

-эгерде жабырлануучу тарабынан уставдардын, буйруктардын, насааттамалардын жана нускамалардын талаптары бузулбаса, жумуш (окуу) убагынын ичинде белгиленген тыныгуу убактыларын эске алуу менен укук коргоо органынын аймагында же жумуш (сабак) ордунун башка жеринде;

-укук коргоо органынын аймагынан тышкары, эгерде ал жерде болуу катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкердин милдеттерине жана күн тартибине ылайык келсе же ал ал жака укук коргоо органынын жетекчилинин буйругу боюнча жөнөтүлсө;

-мамлекеттик жана коомдук милдеттерди аткаруу учурунда;

-мамлекеттик менчикти коргоо, адам өмүрүн сактоо, белгиленген тартипти колдоо жана коомдук тартипти сактоо боюнча кызматтык милдетин аткаруу учурунда;

-донордук функцияларды аткарууга байланыштуу;

-өтө кооптуу инфекциялардын эпидемиялык очогунда иштөө убагында оору жугузуп алганда (жаракат – инфекция жана анын кесепеттери, ооба, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган);

-кызматтык милдеттерин аткаруудагы күйүп калуу жана суукка алдырган учурда;

-радиоактивдүү заттардын (РЗ), иондошкон нурлануулардын башка булактарынын, ракеталык отундун компоненттеринин (РОК), электромагниттик талаалардын булактарынын, ошондой эле кызматтык милдеттерин аткарууга байланыштуу пайда болгон ууландыруучу заттардын таасиринде шартталган жабыркоолордо (жаракат – нурлануу таасири, ооба, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган);

д) «Жаракат (контузия, жараат, майыптык) күтүлбөгөн кырсыктын кесепетинен алынган, жок, кызматтык милдеттерин аткарууга байланышпайт» — эгерде жаракат (контузия, жараат, майыптык) күбөлөндүрүүдөн өтүүчү тарабынан укук коргоо органдарында кызмат өтөгөн мезгилинде, бирок ушул Жобонун 5-главасынын 11-пунктундагы “г” пунктчасында көрсөтүлгөн милдеттерди аткаруу менен байланышпаган жагдайларда алынса.

Эгерде жаракат (контузия, жараат, майыптык) күбөлөндүрүүдөн өтүүчү тарабынан аларга укук бузуу жасагандыгынын кесепетинен алынса же аларга атайлап жасалса, бул кызматтык текшерүүнүн, алгачкы текшерүүнүн жана тергөөнүн жыйынтыгы менен аныкталса, аны кызматтык милдеттерин аткаруу менен байланыштуу эмес деп эсептөө керек;

е) «Жаракат (контузия, жараат, майыптык), жок, укук коргоо органдарында кызмат өтөө менен байланышпайт» — эгерде жаракат (контузия, жараат, майыптык) катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкер тарабынан укук коргоо органдарына кызматка келгенге чейин алынып, кызмат өтөө анын ден-соолугунун абалынын начарлашына таасирин тийгизбесе.

72. Ушул Жобонун 10-пунктунун “б” пунктчасында жана 11-пунктунун “б” пунктчасында көрсөтүлгөн аскердик-дарыгердик комиссиянын токтомдору кадрдык аппараттын жаракат (контузия, жараат, майыптык) алуунун жагдайлары жөнүндө маалым катынын, жаракат (контузия, жараат, майыптык) же оорусу боюнча дарылоо мекемелеринде (стационарларда, госпиталдарда) дарыланууда жаткандыгы жөнүндө медициналык кызматтын маалым катынын, ошондой эле оору жөнүндө күбөлүктүн же аскердик-дарыгердик комиссиянын, дарылоо жайларынан амбулатордук карталардын, оорунун таржымалдарынын же алардан көчүрмөлөрдүн негизинде чыгарылат.

73. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлер тарабынан алар аракеттеги армияда аскердик кызмат өтөп жаткан мезгилде алынган оорунун, жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) себептик байланышы жөнүндө аскердик-дарыгердик комиссиянын токтому Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө Медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө жободо алдын ала каралган формулировкада чыгарылат.

74. Фронтто болуу, укук коргоо органдарында кызмат өтөө (аскер кызматын өтөө), кызматтык милдеттерди аткаруу (аскер кызматынын милдеттерин аткаруу) менен оорунун, жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) себептик байланышы жөнүндө аскердик-дарыгердик комиссиянын токтому башка токтомдор менен катар эле, (медициналык китепчесине) жаракат (контузия, жараат, майыптык) алган жагдайды тастыктаган документке милдеттүү түрдө шилтеме жасоо менен медициналык күбөлөндүрүү актысына (10-тиркеме), оору жөнүндө күбөлүккө (13-тиркеме), маалым катка (12-тиркеме), аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумдарынын протоколдорунун китебине (16-тиркеме) жана күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн медициналык картасына жазылат.

75. Оорулары менен бирге жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) кесепеттери бар катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдө аскердик-дарыгердик комиссиялар тарабынан алардын себептик байланышы тууралуу токтом ушул Жобонун 10 жана 11-пункттарында алдын ала каралган формулировкада өзүнчө чыгарылат.

76. Эгерде Күбөлөндүрүүдөн өтүүчүдө ар түрдүү жагдайлардан улам пайда болгон (алынган) бир нече оору же жаракат (контузия, жараат, майыптык) табылса, анда алардын себептик байланышы жөнүндө токтом дагы АДК тарабынан пайда болуунун (алынгандыгынын) жагдайларына жараша өзүнчө чыгарылат.

77. Тергөө алдында турган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдө оорунун (жаракат, контузия, жараат, майыптык) себептик байланышы жөнүндө токтом чыгарылбайт. Эгерде тергөө токтотулса, бул маселе кадимки тартипте чечилет. Жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) себептик байланышы жөнүндө токтом чыгаруу үчүн АДК укук коргоо органынын кадрдык аппаратынын корутундусун пайдаланышы керек.

78. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге жана аскер кызматчыларына оору жөнүндө күбөлүгүнө (13-тиркеме) бул жазуу негизделип калтырылган документтерди милдеттүү түрдө көрсөтүү менен жаракат (контузия, жараат, майыптык) алуунун жагдайлары баяндалат, жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) кесепеттерин объективдүү изилдөөнүн маалыматтары келтирилет, ошондой эле башка табылган оорулар менен катар бул кесепеттердин диагнозу толугу менен көрсөтүлөт.

Жаракат (контузия, жараат, майыптык) алуунун фактысын жана жагдайларын тастыктаган документтер бар болгон учурда анын кесепеттери күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн андан ары кызмат өтөөгө жарамдуулугун чектегендигине же чектебегендигине карабастан, АДКнын жаракаттын (контузия, жараат, майыптык) себептик байланышы жөнүндө токтому оору жөнүндө күбөлүккө жана маалым катка жазылат.

6-Глава Аскердик- дарыгердик комиссиянын токтомун тариздөө

79. Күбөлөндүрүүдөн өтүүчүлөр, алардын ден-соолугунун абалы жөнүндө маалымат жана аскердик-дарыгердик комиссиянын токтомдору төмөндөгүлөрдө жазылат:

а) укук коргоо органдарына кайрадан кызматка кабыл алынгандарга – медициналык күбөлөндүрүлгөн актыда (10-тиркеме), аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепбине (16-тиркеме) жана маалым катта (12-тиркеме);

б) катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга - медициналык күбөлөндүрүлгөн актыда, аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепбине, маалым катта же оорусу жөнүндө күбөлүктө (13-тиркеме), ал эми ысык климаттагы чет өлкөлөргө чыккан жетектөөчү курамдагы адамдарга (14-тиркеме) медициналык картада (медициналык китепчеде);

в) укук коргоо органдарынын окуу жайларына күндүзгү бөлмгө тапшыра турган талапкерлерге, алардын арасынан:

окутуу жайларга тапшыра турган жарандарга - медициналык күбөлөндүрүлгөн картада (11-тиркеме), баштапкы медициналык күбөлөндүрүүдө – маалым катта жана аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепбинде;

окутуу жайларга тапшыра турган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга - медициналык күбөлөндүрүлгөн картада, баштапкы медициналык күбөлөндүрүүдө – маалым катта (12-тиркеме), аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепбинде жана медициналык картада (медициналык китепчеде);

г) адъюнктурага жана укук коргоо органдарынын жогоркуу окуу жайларына сырттан окууга тапшыруучу талапкерлерге - медициналык күбөлөндүрүлгөн актыда, маалым катта (12-тиркеме), аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепбинде жана медициналык картада (медициналык китепчеде);

д) Укук коргоо органдарынын жумушчуларына жана кызматчыларына жана катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга - медициналык күбөлөндүрүлгөн актыда, аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепбинде, маалым катта (12-тиркеме) же ден соолугунун абалы жөнүндө маалым катта, ысык климаттагы чет өлкөлөргө чыккан жетектөөчү курамдагы адамдарга (14-тиркеме) же оорусу жөнүндө күбөлүктө жана медициналык картада.

80. Медициналык күбөлөндүрүүдө ооруканада болгон адам АДКга эпикриз толтурат (оорусу жөнүндө күбөлүктүн формасы(түрү) боюнча ) жана анын токтомдору алардын оруунун таржымалына жазылат.

81. Ар бир күбөлөндүрүүдөн өтүүчүгө (күндүзгү бөлүмгө тапшыруучуларды кошпогондо) ушул жобонун 1-главасынын 17-пунктунда каралган медициналык күбөлөндүрүлгөн тартипте акты түзүлөт.

АДК Медициналык күбөлөндүрүлгөн актыда күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн ден соолугунун абалы, врач-адистеринин текшерүүлөрүнүн жыйынтыктары, лабораториялык жана башка атайын текшерүүлөрдүн, анын ичинде психодиагностикалык текшерүүлөрдүн, ошондой эле комиссиянын токтомдору жөнүндө объективдүү маалыматтарды ананимдүү чагылдыруусу (берүүсү) керек.

“Ооруларынын диагнозу жана алардын байланыш себептери” деген бөлүктө негизгилер, андан кийин коштоочу оорулар жана алардын байланыш себептери көрсөтүлөт.

Качан күбөлөндүрүүдөн өткөндө укук коргоо органдарында кызматка тоскоол болбогон оору аныкталган учурда, АДК өз токтомунда да оорунун диагнозун жана функционалдык бузулулардын өрчүү даражасын көрсөтөт.

82. Ар бир күбөлөндүрүүдөн өтүүчүгө (күбөлөндүрүүдөн өткөнгө) алфавиттик карточка толтурулат (20-тиркеме). Медициналык күбөлөндүрүүдөн кайра өткөргөн учурда ушул алфавиттик карточкага белгилөө жүргүзүлөт.

83. Аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколдук китепби бардык аскердик-даргердик комиссиялардын катчылыгында болот.

Аскердик-даргердик комиссияннын жыйындарынын протоколуна төрага, комиссия мүчөлөрү (экиден кем эмес), жыйынга катышкандар жана ошол күнкү жыйындагы комиссиянын катчысы кол коюшат.

Аскердик-дарыгердик комиссияга протоколдор китебине кыскача жазууларды (паспорттук маалыматтарды, атайын же аскердик наамдар, кызмат орду, кызматы, медициналык күбөлөндүрүүгө ким тарабынан жөнөтүлгөнү, толук диагнозу жана аскердик-даргердик комиссияннын токтому), ал эми катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга фронтто болууда, укук коргоо органдарында кызмат өтөөдө (аскердик кызмат өтөөдө), кызматтык милдетин аткарууда алган (аскердик кызматтык милдетин аткарууда) оорулардын себептик байланышы жөнүндө (жараат, контузия, жаракат, майып) токтомдорун да киргизгенге улуксат берет.

Укук коргоо органдарынын аскердик-дарыгердик комиссиясы адамга толук текшерүү жүргүзгөн учурда, окуу жайга тапшырууга дени сак жана жарамдуу деп табылганда, объективдүү маалыматтарды жазбоого, “дени сак” деп көрсөтүүгө улуксат берет; окуу жайга тапшырууга жарамдуулугун чектебеген кемчиликтер табылса, кыскача жазып (сүрттөп), диагнозу көрсөтүлөт. Окуу жайга тапшырууга жарамдуу эмес деп табылган адамдарга даттануу, анамнестикалык жана оорунун объективдүү белгилерин, физикалык жактан жетишпестиктерин, аныкталган диагноз жана токтом кыскача көрсөтүлөт. Мындан тышкары, катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга болгон комиссиянын токтому медициналык күбөлөндүрүү картасына жана окууга тапшыруучунун медициналык күбөлөндүрүү картасына жазылат. Укук коргоо органдарынын аскердик-дарыгердик комиссияларынын бардык протоколдору комиссиянын төрагасы жана катчысы кол тамгасы менен күбөлөндүрөт жана АДКнын печаты менен бекитилет.

84. Штаттык АДК жана штаттык эмес аймактык аскердик-дарыгердик комиссиялар сырттан чыгарылган токтомдорунун протоколдук китепбин жүргүзөт (17-тиркеме). Укук коргоо органдарынын аскердик-дарыгердик комиссияларына көзөмөлдөө, бекитүү же токтомун кайра кароо үчүн берилген оорусу жөнүндө күбөлүктү, маалым катты кароодо протоколдук китепке тиркеме болуп ошол комиссияда калган, акыркы токтомдун текстине төрага, комиссия мүчөлөрү (экиден кем эмес), жыйынга катышуучулар жана комиссиянын катчысы кол койгон оорусу жөнүндө күбөлүктүн, маалым каттын көчүрмөлөрү эсептелет.

85. Медициналык жана эксперттик документтерди сактоо мөөнөтү аскердик-дарыгердик комиссиялардын ишинде түзүлгөн укук коргоо органдарынын ведомстволук актылары менен аныкталат. Белгиленген документтердин сактоо мөөнөтүн кыскартууга тыюу салынат.

86. Борбордук АДКнын бекитүүсүнө (кароосуна, көзөмөлүнө) кирбеген аймактык АДКнын токтомдору медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөн күнү жол-жоболоштурулат жана медициналык күбөлөндүрүүдөн кийин 3 күндөн кечиктирилбестен кадрдык апаратка жөнөтүлөт. Бекитилүүгө (кароого, көзөмөлдөөгө) тийиш болгон оорусу жөнүндө күбөлүк, маалым кат (12-13-тиркеме) токтому менен борбордук АДКнын бекитүүсүнө (кароосуна, көзөмөлдөөсүнө) медициналык күбөлөндүрүүдөн кийин 5 күндөн кечиктирилбестен жөнөтүлөт. Тынч убактарда кызматка болгон абалы белгиленген курактык чекке жете элек жана андан ары кызмат өтөөгө жарамсыз деп табылган орто, улук жана жогорку жетектөөчү курамдагы адамдарга борбордук АДКдан оорусу жөнүндө күбөлүк менен бирге оорунун таржымалы жана медициналык карта (медициналык китепче) берилет.

Оору жөнүндө күбөлүк борбордук АДКда оору жөнүндө күбөлүктөгү маалыматтарды токтоону талап кылган (жаракат, жаарат алуу, контузия, майып болуу, кызматтык мүнөздөмөлөр, медициналык документтер, АДКдан күбөлөндүрүүдөн өтүүчүлөрдүн жеринен (вызов на очное) медициналык күбөлөндүрүүгө чакыруу ж.б жагдайлар жөнүндө суроолор) учурларды кошпогондо, түшкөн күндөн эки күн ичинде каралууга тийиш.

Өлкөнүн тигил же бул райондорунда же чет өлкөдө жашаган, ден соолугунун абалы боюнча каршы келүүлөрдүн болушу жөнүндө токтом чыгарылган жогорку жетектөөчү курамдагы адамдын үй-бүлө мүчөлөрүнө бериле турган оору жөнүндө күбөлүктү укук коргоо органдарынын борбордук аскердик-дарыгердик комиссиялары бекитет.

Токтом менен бекитилген оору жөнүндө күбөлүк, маалым кат бекигенден кийин (бобордук АДКдан алгандан) эки күндөн кечиктирилбестен күбөлөндүрүлгөн адам кызматка өтө турган укук коргоо органдарынын апаратынын кадрына берилет.

87.Аскердик-дарыгердик комиссиялары, дарылоо мекемелери жана кадрдык аппарат тынчтык мезгилдерде күбөлөндүрүүдөн өткөндөрдүн колуна оорусу жөнүндө күбөлүктү, медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөндүгү жөнүндө маалым катты берүүгө улуксат берет.

Согуштук мезгилдерде оорусу жөнүндө күбөлүктөрдү жана медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөндүгү жөнүндө маалым каттарды күбөлөндүрүүдөн өткөндөргө печатталган түрдө берилет же багыттоосу боюнча медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү жүргүзүлгөн укук коргоо органдарынын кадрдык апаратына жөнөтүлөт.

88. Медициналык күбөлөндүрүүнүн жана оорусу оорусу жөнүндө күбөлүктөрдүн же оору таржымалынын негизинде маалым каттар жана оорусу жөнүндө күбөлүктөр түзүлөт.

89. Оорусу жөнүндө күбөлүктөр түзүлөт:

1) Тынчтык мезгилдерде:

а) аскердик катоодогуларды кошпогонда, аскердик кызматка жарамсыз деп табылган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга; тынчтык мезгилдерде аскердик кызматка жарамсыздар согуштук мезгилде экинчи даражадагы жарамдуу деп чектелет; тынчтык мезгилдерде тизимден сырткары кызматка жарамдуулар согуштук мезгилде бринчи даражадагы жарамдуу деп чектелет; оорусуна байланыштуу эмгек өргүүгө, ден соолугунун абалына байланыштуу кызмат ордунун өзгөртүүгө муктаждар 6 же 12 айдан кийин кайра күбөлөндүрүлөт; кийинки окутууга жарамсыз деп табылган курсанттарга жана угуучуларга;

б) укук коргоо органдарынан ден соолугунун абалы боюнча факт жүзүндө бошогон мезгил арасында (ушул жобонун 4-главасынын 18-пункту) аскердик кызматка жарамдуулугун бекитүү үчүн медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөргөн учурда ортоңку, улук жана жогорку жетектөөчү курамдын мурдагы адамдарына;

в) ден соолугунун абалына байланыштуу Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элде кызмат кылууларына же үй-бүлө мүчөлөрүнүн узак мөөнөттүү (бир жылдан ашык) дарылануу, адистештирилген дарылоо мекемелердин көзөмөлүндө болуу, адистештирилген окутуу мекемелеринде окуу же тарбиялоо муктаждыктарына байланыштуу медициналык каршы келүү (көрсөтмө) болгондо, ошондой эле аларды ташууга ыңгайсыздык болгон учуларда (эгер АДТнын токтому ишке ашырылышы катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарды жаңы иш ордуларына которуштурууга алып келсе) катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө.

2) Согуштук мезгилде:

а) аскердик каттодогу аскердик кызматка жарамсыз деп таанылгандарды кошпогондо, аскердик кызматка жарамсыз деп табылган, 6 же 12 айдан кийин медициналык жактан ден соолугун карап кайтадан күбөлөндүрүүдөн өткөн, экинчи даражадагы жарамдуу деп чектелген жетектөөчү курамдагы бардык адамдарына;

б) аскердик каттоодогуларды кошпогондо, аскердик кызматка жарамсыз деп таанылган орто, улук жана жетектөөчү курамдын мурдагы кызмат адамдарына.

90. Тынчтык мезгилде кызмат абалы курактык чекке жете элек, бекитилген кызматтык мөөнөткө чейин кызмат кыла элек катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга берилүүчү ооруу жөнүндө күбөлүккө медициналык күбөлөндүүрүүнүн бардык комиссия курамы, катышуучулары кол коюшат.

91. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдардын үй-бүлө мүчөлөрүнө берилүүчү оору жөнүндө күбөлүктөгү кызмат өтөөгө жана оорунун байланыш себептерине байланыштуу пункуту толтурулбайт. “Атайын же аскердик наам” деген пункутуна күбөлөндүрүлүүчүнүн үй-бүлө башчысына болгон катышы (аялы, баласы, кызы ж.б) жана андан кийин катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдардын наамы, аты-жөнү көрсөтүлөт.

92. Оору жөнүндө күбөлүк тынчтык мезгилде 4 нускада (түп нуска жана 3 көчүрмө) түзүлөт. АДК 3 көчүрмөсүн тийиштүү кадырдык аппратарга жөнөтөт, ал эми төртүнчүсү комиссиянын ишинде калат.

Аймактык АДК оору жөнүндө күбөлүктү карап чыгуу жана бекитүү үчүн борбордук АДКга багыттама берген учурда оору жөнүндө күбөлүктүн кошумча нускасы түзүлөт. Токтом бекигенден кийин оору жөнүндө күбөлүктүн 1, 2, 3 нускасы кадырдык апараттка жөнөтүлөт, төртүнчү нускамасы АДКнын ишинде калат, токтом менен бекитилген бешинчи нускамасы оору жөнүндө күбөлүктү түзгөн АДКга кайтарылат.

Оору жөнүндө күбөлүк согуштук мезгилде 3 нускада түзүлөт.

93. Медициналык күбөлөндүрүүнүн актысы жана оору жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү медициналык күбөлөндүрүүнү жүргүзгөн аскердик-даргердик комиссиянын архивинде сакталат.

94. АДКнын токтому менен бекитилбеген оору жөнүндө күбөлүк тынчтык жана согуштук мезгилдерде аны түзгөн комиссияга зарыл болгон көрсөтмөлөр менен токтом эмнеден улам бекитилбегендигине жүйөлөрдү келтирүү менен кайтарылат.

Бекитилбеген оору жөнүндө күбөлүк аскердик-даргердик комиссиянын сырттан чыгарылган токтомдордун протоколдук китебине тиркелет жана АДКда 5жыл сакталат. Кайрадан түзүлгөн оору жөнүндө күбөлүк медициналык күбөлөндүрүүнүн актысына тиркелет жана аскердик-даргердик комиссиянын жыйындарынын протоколдук китебине башка номер менен катталат.

95. Маалым кат (12- тиркеме) жол-жоболоштурулат:

1) Тынчтык мезгилде:

а) Мындан аркы кызматка жарамдуу деп табылган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдамдарга, ошондой эле Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элдерде кызмат өтөөлөрүнө ден соолугунун абалы байланыштуу карама-каршылык болбогондорго;

б) Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызмат орундарына кызматка жарамдуу же жарамсыз деп таанылган укук коргоо органдарына кайрадан кызматка алынгандарга, ошондой эле Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элдерге багытталган адамдарга;

в) Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элде жашоого ден соолугунун абалы боюча каршы келүү болбогон катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдамдардын үй-бүлө мүчөлөрүнө;

г) Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элде жашоолоруна ден соолугунун абалы боюча каршы келген же каршы келүү болбогон укук коргоо органдарына кайрадан кызматка алынган адамдамдардын үй-бүлө мүчөлөрүнө.

2) Согуштук мезгилде:

д) саптык эмес кызматка жарамдуу, аскердик кызматка жарамдуу деп таанылган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга, оорууга байланыштуу эмгек өргүүгө же кызматынан бошоотууга муктаждарга, ошондой эле Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элде жашоолоруна ден соолугунун абалы боюча каршы келүү болбогон адамдарга;

е) тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамсыз, саптык эмес кызматка жарамдуу, аскердик кызматка жарамдуу деп таанылган ортоңку, улук жана жогорку жетектөөчү курамдын адамдарына;

ж) катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызмат орундарына, анын ичинде Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элде кызматка жарамдуу же жарамсыз деп таанылган укук коргоо органдарына кайрадан кызматка алынгандарга;

з) укук коргоо органдарына кайрадан кызматка алынган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга жана ден соолугунун абалы боюча Кыргыз Республикасынын айрым аймактарында жана чет элде жашоолоруна каршы келген, укук коргоо органдарына кайрадан кызматка алынган адамдамдардын үй-бүлө мүчөлөрүнө.

96. Тынчтык мезгилде маалым кат бир нускада түзүлөт, ал эми аскердик кызматка жарамдуу деп таанылган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга амбулатордук картасына жазылат. Маалым кат тийиштүү кадырдык аппаратка багытталат.

97. Согуштук мезгилде маалым кат бир нускада, ал эми аскердик кызматка жарамдуу жана саптык эмес кызматка жарамдуу деп таанылган катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдарга экиден нускамада түзүлөт.

98. Ысык климаттуу чет өлкөлөргө кетип жаткан адамдын ден соолугу жөнүндө маалым катты түзүү тартиби көрсөтмө менен аныкталат(5-тиркеме)

99. Борбордук АДКнын бекитүүсүнө тийиш эмес аймактык АДКнын токтомдору медициналык күбөлөндүрүү актысына жана аскердик-дарыгердик комиссиянын жыйындарынын протоколдук китебине түшүрүлөт.

100. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы адамдардын жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн мындан аркы кызматка жарамдуулугу жөнүндө АДКнын токтомдорун кадырдык аппарат медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөн күндөн тартып бир жылдан ашык эмес убакта ишке ашырылышы мүмкүн. Эгер АДКнын токтомдору ушул мөөнөттө аткарылбаса же токтом ишке ашырылганга чейин өзүнүн арызы же врачтын кортундусу боюнча күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн ден соолук абалында олуттуу өзгөрүүлөр болсо, мөөнөтүнө карабастан медициналык күбөлөндүрүү кайрадан жүргүзүлөт.

101. Укук коргоо органдарына кайрадан кызматка алынгандардын, Укук коргоо органдарынын окутуу мекемелерине тапшыруучулардын кызматка жарамдуулугу жөнүндө АДКнын токтомдору медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөн күндөн тартып алты айдан ашык эмес убакта ишке ашырылышы мүмкүн. Күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн ден соолук абалында олуттуу өзгөрүүлөр болсо, медициналык күбөлөндүрүү кайрадан жүргүзүлөт.

Жобого

1-тиркеме

             Медициналык күбөлөндүрүүдөгү изилдөөнүн методикасы

                                  7-глава. Жалпы жоболор

102.Медициналык күбөлөндүрүү күндүзгү жарыкта атайын бөлүнгөн жарык, жылуу жана кенен бөлмөлөрдө жүргүзүлөт.

Күндүзгү жарык менен колдонуу мүмкүн болбогондо, жасалма жарыктандыруу дарыгерлердин иштеши үчүн толук жетиштүү болот. Ар бир дарыгерге, дарыгер-психиатрга сөзсүз түрдө өзүнчө бөлмө бөлүнүп берилет. Аялдар бардык учурларда гинеколог тарабынан күбөлөндүрүүлөт.

Күбөлөндүрүүчүнүн саламаттык абалы алардан сураштыруу жолдору жана бардык жагынан объективдүү изилдөөлөрү менен алардын саламаттык абалына даттануусуна карабастан аныкталат.

АДК күбөлөндүрүүчүнүн тигил же башка субъективдик сезүүсү же даттануусу жок ооруларын, бар оорусун жашыруусун же азайтуусун, же тескерисинче көбөйтүүсүн же анын жасалмалоосун эске алуусу керек.

Медициналык күбөлөндүрүүдө дарыгер күбөлөндүрүүчүнүн ятрогендик ооруларын пайда кылып албаш үчүн сылык мамиле көрсөтүшү зарыл.

103. Медициналык күбөлөндүрүү изилдөөнүн керектүү заманбап жеткиликтүү клиникалык жана лабораториялык методдорун колдонуу менен жүргүзүлөт.

Күбөлөндүрүүчүнүн көрсөткөн диспансердик кароодон өткөндүгү боюнча медициналык документтери жана материалдары дарыгерлердин аларды медициналык күбөлөндүрүүдөн өкөрүшүнөн бошотпойт, башка учурлада, Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарында медициналык жана психодиагностикалык күбөлөндүрүү жөнүндө Жободо каралган, комиссия катардагы жана жетекчи курамдагылардын кызматка жарамдуулугу жөнүндө маселени, күбөлөндүрүүчү дарыланууда, текшерүүлүдө, байкоодо болгон дарылоо-профилактикалык мекеменин корутундусуна таянып чечим чыгарышы мүмкүн.

Текшерүү медициналык документациялар, мүнөздөмөлөр менен, күбөлөндүрүүчүнүн өздүк баракчасындагы керектүү материалдар жана башка документтери менен таанышкандан кийин, анын даттанууларын сурап, оору баянын чогултуп жана толук кароодон кийин жүргүзүлөт.

104. Медициналык күбөлөндүрүүдө күбөлөндүрүүчүнүн саламаттык абалын толук түшүнүү үчүн изилдөө атайын схема боюнча жүргүзүлүшү керек, анткени башка изилдөөнү (мисалы, вестибулометропияны, офтальмолог колдонгон мидриатиктер, миотиктер жана анестетиктер нерв тутумун жана жүрөк-кан тамыр тутумун изилдөөнү татаалдаштырат) жүргүзүүнү татаалдаштырышы мүмкүн болгондуктан, ушул изилдөө ыкмалары изилдөөнүн аягында колдонулат.

105. Кызматка жарамдуулукту баалоо оорунун мүнөзүн же дене бойдун жетишсиздигин, анын созулушун, функционалдык бузулуунун көрсөткүчтүү даражасын, оору процессинин айыгып кетүү даражасын, билимин, адистигин жана күбөлөндүрүүчүнүн укук коргоо органдарына кызматка кабыл алынганга чейин жана кызмат өтөө убагында, кызматтын жана тиричиликтин шарттары ж.у.с. эске алуу менен жекече жүргүзүлүшү керек, себеби жарамдуулардын кызматтан бошотулушу жана укук коргоо органдарына саламаттыгы боюнча жарамсыздардын кызмат өтөөгө уруксат берилбеши керек.

Укук коргоо органдарында катардагы жана жетекчи курамдагылардын андан ары кызмат кылууга жарамдуулугу жөнүндө токтом чыгарууда АДКы оорунун мүнөзүн жана анын созулушун, бат-баттан оорушун, функционалдык бузулуунун көрсөткүчтүү даражасын, оору жөнүндө алдын ала айтылышын, ошондой эле кызматтын мүнөзүн жана шарттарын, катардагы жана жетекчи курамдагылардын саламаттык абалына талаптарга ылайык өзгөчө көңүл буруу керек.

Катардагы жана жетекчи курамдагылардын андан ары кызмат кылууга жарамдуулугун жекече баалоодо АДКы оорулуу органдын (тутумдун) функциясынын бузулуу даражасын жана айыгып кетүүсүн, организмдин жалпы функционалдык ылайыкталгандыгын аныкташы керек.

106. Ченемден чектөө боюнча күнөм болгон бардык учурларда күбөлөндүрүүчү табылган өзгөрүүлөрдүн негизинде дыкаттык текшерүүдөн жана тийиштүү дарыгерлер тарабынан медициналык күбөлөндүрүүдөн өтүшү керек. Эгерде амбулатордук текшерүүдө дартаты түшүнүксүз же шектүү болсо, күбөлөндүрүүчү стационардык текшерүүгө багытталат.

107. Текшерүү жалпы кабыл алынган клиникалык методика боюнча, аныкталган иш-мерчемдин сакталышы, мурдагы дарыгерлердин байкоосун эске алуу менен жүргүзүлүшү керек. Дарыгердик текшерүү өз ара бири бирин шарттаган жана толуктаган методдор менен өтүшү керек: сурамжылоо, кароо жана кошумча изилдөөлөр (рентгендик, лабораториялык, инструменталдык ж.б.).

108. Эксперттик корутунду текшерүлүүчүнүн социалдык факторлорун эске алуу менен оорунун так дартатына негизделиши керек. Дартаты оорунун этиологиясын, мүнөзүн жана органдардын, тутумдардын, жалпы организмдин морфологиялык даражаларын жана функционалдык өзгөрүүлөрүн чагылдырышы керек.

Оорунун этиологиясын билүү туура дартатын коюуда чоң мааниге ээ, себеби этиологиялык фактор айрым органдардагы жана тутумдардагы патологиялык процесстин динамикасын, локализацияны жана морфологиялык өзгөрүүлөрдүн мүнөзүн, функционалдык бузулуу даражаларын бир кыйла даражада аныктайт.

109. Текшерүү күбөлөндүрүүчүдөн анын абалын, текшерүүдөн табылган анын абалына терс таасир эткен шарттар жөнүндө сурамжылоодон башталышы керек; чарчоо, уйкусуз түндөр, алкоголь колдонуу ж.б.у.с. Ушундай учурлардын болушунда күбөлөндүрүүнү башка убакытка жылдыруу керек, тактап сурамжылоо жолу менен ар түрдүү сезүү мүнөзү, өзгөчө оорунун, алардын күчөгөндүгү, чектөөсү, узактыгы, келип чыгуусунун жана токтошунун тездиги, пайда болуу убактысы, ички жана сырткы чөйрөдөгү ар түрдүү факторлор менен байланышы, бул сезүүлөргө ар түрдүү фармакологиялык каражаттардын таасир этүүсү аныкталышы керек.

Саламаттык баянын аныктап билүүдө дарыгердин текшерүүлүчү менен жүргүзгөн маегинде анын туулган жана жашаган жери, жашоо шарттары, тамактануусу, спорт менен машыгуусу, тукум куучулук, бир күндө чегүүчү тамекинин саны тууралуу суроолор болушу керек.

Күбөлөндүрүүчүнүн өзгөчөлүгү жөнүндө жалпы көз караш дарыгердин кароо убагында текшерүүлүчүнүн жүрүм-турумун байкоо менен толукталышы керек: кыймыл-аракет реакциясы, сүйлөө речи, мимикасы ж.б.

110. Толук сурамжылоо дыкаттык текшерүү менен айкалышып ооруну сезүүнү жакшылап ажыратууга, анын пайда болушун жана күбөлөндүрүүчүнүн эмгекке жарамсыздыгынын төмөндөшүн тактоого жардам берет. Оорунун пайда болуусун тактоодо дарыгерлердин (бейтапкананын жана стационардын) байкоосу жардам берет, ошон үчүн стационардагы медициналык картадагы (медициналык китепчедеги) жана оору баянындагы такталган анализдер өтө зарыл.

111. Такталган дартаты морфологиялык өзгөрүүлөрдүн мүнөзү жана даражасы жөнүндө түшүнүк менен жабырланган органдын же тутумдун функционалдык жарамдуулугунун аныкталышын талап кылат.

112. Шарттуу түрдө жетишпестиктин үч түрүн айырмалашат: биринчи-баштапкы, жеңил; экинчи-көрсөткүчтүү; үчүнчү-курч;

Жабырланган тутумдун жетишпестик даражасынын критерийи, ошону менен катар анын дене бойго жана психикага күч келтирүүдө кылган реакциясы болуп эсептелинет.

113. Өнөкөт ооруларда патологиялык процесстер акырындап өрчүйт жана алар стадиялар боюнча айырмаланат. Ооруну бир нече стадияга бөлүшөт. Ар бир стадияга көп же аз көрсөткүчтүү субъективдик сезүүлөр, түрлүү органдардын жана тутумдардын морфологиялык өзгөрүүлөрү жана белгилүү функциялык абалы ылайык келет.

Жарамдуулугу жөнүндө маселени чечүү үчүн оорунун стадиясын тактоодон тышкары оорунун созулушунун тездигин дагы, ал эми кээ бир ооруларда, жара оорусунда, тиреотоксикоздо, кант диабетинде ж.б., процесстин оор даражасын жана оорунун күчөшүн эске алуу керек.

114. Кызматка жарамдуулук бир эле оорунун ар кандай формасында жана стадиясында, оорунун көрүнүшүнө, жабырланган органдын функционалдык абалына жана жалпы организмге, ошондой эле кызматтын шарттарына жана мүнөзүнө карата ар түрдүү болушу мүмкүн. Ошон үчүн кызматка жарамдуулукту аныктоо жекече жүргүзүлүшү керек.

115. Эксперттик токтом чыккандан кийин бардык документтер:кадрдык аппараттын медициналык күбөлөндүрүүгө берилген багыттамасы, медициналык картадан медициналык китепчеден оору баянынан көчүрмө, психоневрологиялык диспансерлерден жана башка дарылоо мекемелеринен маалым каттар, дарыгер-адистердин жана консультанттардын корутундусу, күбөлөндүрүүчү көрсөткөн ар кандай медициналык документтер, психикалык дартты аныктап изилдөөлөрдүн протоколдору, лабораториялык, рентгенофлюрографиялык жана башка изилдөө методдорунун жыйынтыктары, кызматтык мүнөздөмөлөр жана башка материалдар, эксперттик токтом чыгарууга негиз болгон кол менен жазылган жана компьютерде басылган оору жөнүндө күбөлүк экземплярлары АДКнын катчылары тарабынан медициналык күбөлөндүрүү актыларына же медициналык карталарына, окуу жайга тапшыруучуну күбөлөндүрүүгө ылайыктуу бириктирилет.

116. Дартатын жалпы кабыл алынган оорулардын классификациясына ылайык, андагы чагылдырылган этиологиясын жана патогенезин, оорунун нозологиялык формасын, клиникалык-морфологиялык өзгөрүлөрүн, функционалдык бузулу мүнөзүн жана даражасын, айыгып кетүү даражаларын же оору стадияларын медициналык күбөлөндүрүү күнүндө кыска жана так жазуу керек. Дартатында терапевтик же хирургиялык жардамдардын түрлөрү белгилениши керек (нур терапиясынын мүнөзү жана дозасы, операциянын мүнөзү ж.б.). Башында негизги оорулары (жарааттардын, контузиянын, жаракаттардын, майып болуунун себебинен пайда болгон оорулар), андан кийин-коштогон оорулар (жарааттардын, контузиянын, жаракаттардын, майып болуунун себебинен пайда болгон оорулар), негизги оорулар менен этипатогенетикалык байланыштагы, аларга көз карандысыз АДКга оорулар Тизмесинин ылайыктуу беренелери жана дене боюдун жетишсиздиги же жоктугу көрсөтүлөт.

Оорулар Тизмесинин беренелери жана дене бойдун жетишсиздиги медициналык күбөлөндүрүү актында, окуу жайга тапшыруучунун медициналык картасында жана оору жөнүндө күбөлүктө ушундай эле тизмеде, коюлган оорунун (жарааттардын, контузиянын, жаракаттардын, майып болуунун себебинен пайда болгон оорулар) дартаты сыяктуу көрсөтүлөт.

117. Оорулар Тизмесинин жана дене бойдун жетишсиздигинин-схемасы, оорулуу абалдардын бардык түрлөрүн жана формаларын карай албайт жана толук өлчөмдө оорунун динамикасын эске албайт. Оорулар Тизмесинде жалпыланган түрдө негизги оорулардын формалары патологиялык өзгөрүүлөрдүн көрсөткүчтүү даражаларын, функциялардын бузулууларын, күчөшүнүн тездигин, дарылоонун эффективдүүлүгүн эске алуу менен тизмелери берилген.

118. Укук коргоо органдарына кайрадан кызматка кабыл алынгандар же ал жакта кызмат кылган катардагы жана жетекчи курамдагылар, алар дайындалуучу, Оруулар тизмесинин графалары боюнча жана кызматтардын толук тизмегин түзүү мүмкүн эмес.

Ошон үчүн катардагы жана жетекчи курамдагыларды медициналык күбөлөндүрүүдө жана укук коргоо органдарына кайрадан кызматка кабыл алынгандарга аскер-дарыгердик комиссиянын дарыгер-адистери оорулар Тизмесинде белгиленген кызмат орундары жана айрым кызматтарга, оорулар Тизмесинин графаларында көрсөтүлбөгөн катардагы жана жетекчи курамдагылардын кызмат орундарына багытталгандыгына көңүл буруулары керек.

8-глава. Укук коргоо органдарына кесиптик медициналык-психологиялык тандап алууну жүргүзүү методикасы.

119. АДКнын ЦПД Кыргыз Республикасынын ИИМдин АДКнын ЦПД жөнүндөгү Жоболордо көрсөтүлгөн психодиагностикалык текшерүүнү жүргүзөт.

120. Психологиялык текшерүү өзүнө психологиялык жана психофизиологиялык изилдөөлөрдү камтыйт, ал процессте кесиптик психологиялык жарамдуулугуна экспертизалоо жүргүзүлөт.

121. ЦПД кесиптик психологиялык жарамдуулугун экспертизалоо психодиагностикалык комплекстик текшерүү жолдору менен жүргүзүлөт, кызматка (окууга) талапкерлердин табылган психологиялык жана психофизиологиялык сапаттарына изилдөө жүргүзүүсү жана экспертик баа берүүсү камтылган, кызмат боюнча орун которууда кызматкерлердин, кесиптик ишмердүүлүктүн талаптарына ылайык келүүсүн жана укук коргоо ишмердүүлүгүнө каршы келүүсүн табуу. Укук коргоо органдарында кесиптик талаптар кызматты психологиялык анализдөөнүн негизинде түзүлөт.

122. Өздүк жана кызматтык сапаттар комплекстүү текшерүүнүн убагында изилденет:

а) жалпы интеллектуалдык өнүгүүнүн жогорку деңгээли, логикалык ой жүгүртүү жана туура корутунду жасоо, маалыматты так оозеки жана жазуу түрүндө берүү, интеллектин билим деңгээли менен дал келүүсү;

б) эмоционалдык туруктуулук, токтоолук, жүрүм-турумун көзөмөлдөө жана эмоциясын сыртка чыгаруу, эмоционалдык жетилгендик;

в) жүрүм-турумундагы кайраттуулуктун жогорку деңгээли, жигердүүлүгү, чыдамкайлыгы, тырышчаактыгы, максатка умтулгандыгы, эмгекке жогорку шыктуулугу;

г) ички уюштуруучулук, аткаруучулук, тартиптүүлүк, милдеттин сезүү жана тапшырылган ишке жоопкерчиликтүүлүгү;

д) жогорку деңгээлдеги укук аң-сезими жана туура көз карашы, чынчылдык, принципиалдуулук, коомдук адеп ченемдеринин сакталуусу, патриоттуулук, Кыргыз Республикасынын кызыкчылыктарына берилгендиги;

е) инсандын жетилгендиги, кабыл алынган чечимдер, өзүнүн кыймыл-аракети жана кылган иштери үчүн жоопкерчиликти өзүнө алуу, артыкчылыктарды жана көйгөйлөрдү чечүүдөгү ырааттуулукту аныктоону сезе билүү, өз алдынчалык, өзүнүн күчүнө ишенүү, өзүн-өзү сынагандын жогорку деңгээлинде;

ж) өзүн өзү сыйлоо, конкреттүү кесиптик ишмердүүлүктө өзүн реализациялоонун негизинде ийгиликке жетишүүгө бир калыпта шыктануу.

123. Психологиялык тандоо жүргүзүүдө аныктоого тийиштүү тобокелдик факторлору:

а) алкоголду же ашыкча заттарын колдонуу;

б) дарыгердин белгилөөсүз наркотикалык же психотроптук каражаттарды колдонуу;

в) суициддик аракеттерди жасоого шыктуу атайын ар кандай жолдор менен өзүнө өзү доо келтирүү);

г) бул пункттун башка тарамчаларында көрсөтүлгөн жоопко тартылуучу кылымыштарды жасоо.

124. Кызматка, окууга талапкерлердин жана кызматкерлердин кызмат боюнча орун которуусунда ПДБда текшерүүлү үчүн негиз болуп АДКга багытталганы саналат, кадрдык кызматтын кызматкери тарабынан түзүлгөн формада катталып, анда божомолдонгон кызмат орду көрсөтүлүшү керек.

Бул жолдонмо кат бир айга чейин жарактуу деп эсептелинет.

125. ПДБдагы психофизиологиялык текшерүү кызматка, окууга талапкерлердин, кызматкерлердин кызмат боюнча орун которусунда аскер-дарыгердик комиссиянын дарыгер-адистери тарабынан өткөрүлгөн медициналык текшерүүдөн жана күбөлөндүрүүдөн кийин жүргүзүлөт.

126. Кыргыз Республикасынын ИИМдин АДКнын ПДБсы кызматка (окууга) талапкердин жана кызматкердин кызмат боюнча орун которуусунда кесиптик психологиялык жарамдуулук жөнүндө өзүнүн корутундууларын, ошондой эле ПДБнын филиалдарынын чечимдерин да кайра карай алат.

а) талапкер аймактык ПДБнын корутундусу менен макул болбогон учурда борбордук ПДБга жазуу түрүндө, ал эми анын чечими менен макул болбосо соттук инстанцияларга кайрылууга укугу бар;

127. Кызматка (окууга) талапкерлердин, кызматкерлердин кызмат боюнча орун которуусунда психофизиологиялык текшерүүдөн кайрадан өтүү 6 айдан эрте эмес убакта жүргүзүлөт (талапкердин арызы боюнча ПДБнын жыйынтыгы менен макул болбогон учурлардан башка убакта). Кайрадан текшерүү жүргүзүүдө мурдагы изилдөөлөрдүн архивдик маалыматтары каралышы керек.

128. Талапкерлердин өздүк жана ишкердик сапаттарын текшерүү методикасы:

- инсанды изилдөөнүн стандарттык методу (ИИСМ), инсанды көп тараптуу изилдөөнүн методикасы (ИКИМ), тандап алуу үчүн кыска тести (ТКТ), М.Люшердин 8 түстүү тести (кошумча методикаларды колдонуу чектелбейт), Равендин тести, Дж.Роттердин локус көзөмөлдөө шкаласы-жетекчилик кызмат орунга талапкерлерден тандап алуу (ыкчам-жетекчилик курамдагы кызмат орунга тандап алууга кошумча методика катары) жана башка кошумча методикалар.

- психомотордук, сенсордук, вегетативдик реакцияларды жана психикалык функцияларды көңүл буруу, эс тутум, ой жүгүртүү, нервдик-психикалык туруктуулук, дене бойго күч келтирүүгө көнүү деңгээли, вестибулярдык туруктуулук жана башкалар) текшерүүгө багытталган кесиптик маанилүү сапаттарды изилдөөнүн психофизиологиялык методдору;

- функционалдык диагностиканын антропометрдик ченөө, тынч абалда жана күч келтирүүдө жүрөк-кан тамыр тутумунун функционалдык изилдөөлөрү) методдорунун негизинде кесиптик маанилүү сапаттарды изилдөөнүн обьективдүү методдору;

- байкоо жана түзүмдүк маек методдору.

129. Психофизиологиялык текшерүүнү жүргүзүүдө методдордун жана методикалардын негизги жана кошумча топтомдорун пайдалануу, №24 жана №25 тиркемеде көрсөтүлгөндөй аларды колдонуу стандарттарын сактоо керек (нускаманын бир түргө келтирилген тексттерин, шыктандыруучу материалды, тест алуу жана анын шарттары, жыйынтыктарды иштеп чыгуу ыкмалары).

130. ППО үчүн толук комплекстүү изилдөө эки күндүн ичинде жүргүзүлөт: бир күн талапкердин психофизиологиялык сапаттарын текшерүүгө бөлүнөт, кийинки күн психологиялык сапаттарын текшерүүгө, атайын психологиялык изилдөөлөрдү же талапкерди дагы башка кошумча процедуралардан өткөрүү муктаждыгынан тышкары учурларда бөлүнөт.

131. Кызматка окууга талапкерлерди, кызматкерлерди кызмат боюнча орун которууда психологиялык жана психофизиологиялык изилдөөгө каттоо киргизме журналына түшүрүлөт.

а) тест алуу жайы психологиялык жана психофизиологиялык текшерүүнү жүргүзүү шарттары жана тартиби жөнүндө толук маалыматы көрсөтүлгөн стенд менен жабдылышы керек;

б) каттоо менен бирге ПДБда психофизиологиялык текшерүүнүн жыйынтыктарынын материалдарын сактоо жана жыйынтыктарды архивдик эсепке алуу максатында талапкерге алфавиттик карта ачылат.

132. Кызматка (окууга) талапкердин, кызматкердин кызмат боюнча орун которууда, жанында АДКнын жолдомо каты менен медициналык күбөлөндүрүү акты (картасы), аскердик билет(каттоо жөнүндө күбөлүк), паспорт, кызматтык күбөлүк же жарандыгын күбөлөндүргөн аны алмаштыруучу башка документ жана 3х4 ченеминдеги сүрөт. Психологиялык текшерүү жүргүзгөн адистер көрсөтүлгөн документтерди текшерүү жолу менен текшерүүлүчүнүн жарандыгын аныташы керек.

133. ПДБда психофизиологиялык изилдөө күндүн биринчи жарымында өткөрүлөт.

а) кызматка (окууга) талапкердин, кызматкердин кызмат боюнча орун которуусунда жүргүзүлгөн психофизиологиялык текшерүүлөрдүн процессинде, анын оорудан кийинки чарчоо, көрсөткүчтүү психоэмоционалдык стресс абалы болсо, текшерүүнү жүргүзүү талапкер менен макулдашылып башка күнгө которулат;

б) көрсөткүчтүү психологиялык же психофизиологиялык ченемден терс четтөө болсо текшерүүлүчү Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин алдыңкы дарылоо-профилактикалык мекемесине , анын саламаттык абалын тактоо үчүн кошумча изилдөөгө жолдомо берилиши мүмкүн. Психикалык бузулуулардын кыйыр белгилери табылса (саламаттык баянында уктаган абалда басып кетүү, эстен тануу ж.б.) сөзсүз түрдө диагностиканын заманбап методдорунун жардамы менен кошумча текшерүү жүргүзүлөт (ЭЭГ, ЭХО, ЭГ), ал эми зарыл учурда Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин алдыңкы медициналык мекемелеринин неврологуна жана психиатрына консультацияга жөнөтүлөт.

134. Психофизиологиялык изилдөөдөн, шашылыш оор кырдаалдарга байланыштуу кызматкердин туура эмес аракетинен адамдарды өлүмгө же материалдык чоң зыяндарга алып келген, кызмат орундарын а талапкерлер өтүшөт. Мындай кесиптер үчүн нерв тутумунун негизги касиеттеринин теориясына негизделген кесиптик тандоо зарыл. Нерв тутумунун касиеттери инсандын бир калыптагы параметрлери катары, активдүүлүктүн типтүү моделин жана иштеги кээ бир кырдаалдагы жүрүм-турумун толук так алдын ала айтууга мүмкүндүк берет. Иштелип чыккан критериялар нерв тутумунун касиеттерин, ошону менен бирге башка психофизиологиялык мүнөздөмөлөрдү аныктоочу методика катары кирди. Ушундай болуп саналат:

- дайындоонун 1 жана 2 графаларына караган, укук коргоо органдарына кызмат боюнча орун которууга талапкерлер жана кызматкерлер.

135. Психологиялык изилдөө текшерүүлүчүнүн психологиялык сапаттарын изилдөөгө чейин функционалдык диагностика дарыгери тарабынан жеке тартипте атайын инструменталдык методдорду колдонуу жана «НС-психотест» атайын компьютердик комплекстин жардамы менен жүргүзүлөт. Толук көлөмдү психофизиологиялык жана функционалдык изилдөөлөрдү жүргүзүүдө функционалдык диагностика дарыгеринин иш жүктөмү 1 сменде 10 адамды түзүш керек. Текшерүүлүчү менен маекте бардык көрсөтмөлөр токтоо, ишмердик үн менен берилет. Сыналуучунун «түшүнүктүү» деген жообу дайыма эле тапшырмаларды кандай аткарыш керегин түшүнгөндүгүн билдире бербейт. Текшерүүлүчүлөр көп ирет сурагандан уялышат. Ушуга байланыштуу, нускаманы туура түшүнгөндүгүн караш керек. Изилдөө убагында текшерүүнүн жыйынтыктарна өзүнүн мамилесин мимика менен да, интонация менен да билдирүү болбойт.

136.Кызматка (окууга) талапкерлердин, кызматкерлердин кызмат боюнча орун которууда психофизиологиялык сапаттарын өлчөөдөн кийин, ПДБнын функционалдык диагностика дарыгери психофизиологиялык изилдөөнүн протоколун толтурат, анда анын психофизиологиялык сапаттары болжолдонгон кызмат орунуна жана дайындоо графанын талаптарына ылайык келгендиги жөнүнүндө жыйынтык көрсөтүлөт. Тобокелчилик факторлору болсо, кошумча текшерүүлөргө же саламаттык абалын коррекциялоого сунуштама берилет.

137.Психофизиологиялык изилдөөнүн баштапкы материалдары талапкердин комплекстүү психофизиологиялык текшерүү Протоколуна жайгаштырылат жана ПДБнын психологуна (психиатрына) анадан ары текшерүү процедурасын жүргүзүү жана талапкердин кесиптик психологиялык жарамдуулугун баалоо үчүн берилет.

138. Психологиялык изилдөө психофизиологиялык изилдөө аяктагандан кийин жүргүзүлөт.

139. Кызматка (окууга) талапкерлер, кызматкерлер кызмат боюнча орун которууда дайындоо графаларынын өзгөрүүлөрү менен психологиялык изилдөөлөрдөн өтөт.

140. Психологиялык изилдөөдөн өткөрүлбөгөндөр:

а) Өнөкөт оорунун курчуган белгилери болсо;

б) Алкоголдук жана наркотикалык мас болуу абалында же көрсөткүчтүү алкоголдук уулануу белгилери болсо;

141. Талапкердин аскер билетинде (каттоо жөнүндө күбөлүгүндө) аскер кызматына жарамдуулугуна чектөө жөнүндө жазылган учурларда, анын себебин табуу зарыл.

142. ПДБда психологиялык изилдөө кызматка (окууга) талапкерлерге жана кызматкерлерге кызмат боюнча орун которууда топтук жана жекелик формада жүргүзүлөт.

143.Топтук текшерүү ПДБнын психологу тарабынан текшерүүлүчүнүн психологиялык сапаттары жана жеке өзгөчөлүктөрү жөнүндө стандарттык маалыматтарды алуу максатында жүргүзүлөт жана №23 тиркемеде көрсөтүлгөн негизги психодиагностикалык методикаларды пайдалануу менен ишке ашат.

Анык эмес жыйынтыктарды алуу учурунда же топтук текшерүүдө талапкердин жүрүм-турумунда, ага кошумча инструктаж өткөрүү жана ошол күнү же жакынкы күнү кайрадан тестирлөө зарыл.

144. Топтук текшерүүдөн кийин жеке текшерүү жүргүзүлөт, анын жүрүшүндө психологиялык жашоо анамнези изилденет жана тесттик процедуранын көрсөткүчтөрү такталат, сыналуучунун эмоционалдык жана жүрүм-турумдук реакциясы бааланат анын кесиптик маанилүү сапаттары инсандык ачык психологиялык мүнөздөмө алуу үчүн, психикалык, психологиялык жана физиологиялык көнүп кете албасын табуу.

а) Жеке текшерүү негизги жана кошумча психодиагностикалык методдорун пайдалануу менен ПДБнын психологу (психиатры) тарабынан өзүнчө бөлмөдө түзүмдүк интервью формасында жүргүзүлөт;

б) Психофизиологиялык изилдөөлөрдүн баштапкы материалдары жана топтук психологиялык текшерүүнүн баштапкы материалдары менен таанышуудан кийин интервью башталат;

в) Түзүмдүк интервьюнун схемасы маектин жана байкоонун клиниклык методун, текшерүүдөн өтүүчүнүн өткөн жашоосун изилдөөнү жана келечек жашоосун баалоону карашы керек. Суроолордун тематикасы сөзсүз текшерүүдөн өтүүчүнүн жашоосундагы ар түрдүү мезгилдерди жана андагы шарттарды камтышы ;ар кандай кырдаалдарда өзүн алып жүрүүсү, колдонулган методдордо тандалган жоопторду эсепке алуу менен анализденет. Талапкердин өзүн жана өзүнүн кызыкчылыктарын элестетүүсү, укук коргоо ишмердүүлүгүн тандап алган себептери бааланат;

г) Маек куруу процессинде психологиялык изилдөөнүн протокулунда психологиялык жашоо анамнезинин өзгөчөлүктөрү (анамнезди психиатр чогултат жана протоколдо белгилейт), топтук текшерүүнүн маалыматтары, кошумча изилдөө методдорунун жыйынтыктары жана анын эмоционалдык жана жүрүм-турумдук реакцияларын байкоолору белгиленет.

145. Талапкерлердин интеллектуалдык жана социалдык-психологиялык мүнөздөмөлөрүн изилдөөдө төмөнкүлөргө көңүл бурулат:

а) оозеки речи (байланыштуу сүйлөөнүн жоктугу же кыйынчылыгы, сөздүк запастын аздыгы, көрсөткүчтүү кекечтик, жоопту туура айта албашы, жаргондук жана уят сөздөрдү пайдалануу;

б) жазуу речи (жөнөкөй жазуу ыкаларынын жоктугу, көптөгөн грамматикалык каталары, сүйлөмдүн түзүлүшүнүн бузулушу);

в) кабардар болуусу (математика, география, тарых,адабияттан жөнөкөй билиминин жоктугу,Кыргыз Республикасынын саясий түзмөктөрүн, өлкөдө жана чет өлкөдө болуп жаткан окуялардан кабардар болбошу);

г) кызыгуулары (жакыр багыт, алкоголду тез –тез пайдалануусу, психоактивдик каражаттарды колдонуу эпизоддору(наркотикалык заттарга оң тест чыкса, РНБга толук текшерүүдөн өтүүгө жана наркологдун корутундусун алуу үчүн жолдонмо берилет), селсаяктыкка жакын болсо, баш аламдуу жыныстык байланыштар, менменсинген жана реалдуу жашоо кызыкчылыктарынан алыста калуусу, дин секталарына мүчө болуусу);

д) жүрүм-турумдун жеткиликтүүлүгү жана сырткы келбети (жүрүм-турум жана сүйлөшүү ченемдерин билбөө же аларга кайдигерлиги, одонолук,тил табышпоо, эмоционалдык сууктугу, негизсиз жана көзөмөлсүз ачуулануу,ойсекелик, эркелик, назиктик, иретсиздик, кийимдеги жана чачтагы ыксыздык, криминалдык мазмундагы татуировканын, формалдык эмес топтордун белгилеринин болушу;

е) Мурунку ишмердүүлүгү (негизсиз жана тезден иш орунун которушу, эмгек жана окуу миграциясына сырттан доомат артуу);

ж) тапшыруу себептери (утилитардык жана өзүмчүл максаттары,өзүн-өзү ырастоо каалоосу, бийлик беделине ээ болуу, курал колдонууга умтулуу, коргоо табуу каалоосу);

з) өткөн жашоодогу көйгөйлөр, ага болгон мамилелер, көйгөйлөрдү чечүү ыкмалары(келише албастык), үй бүлөсүнө, туугандарына, мурунку ишкердүүлүгүнө кылган мамилеси (негизсиз,жакын туугандары жана кызматташтарына жагымсыз мамилеси).

146. Интервью табылган инсандык өзгөчөлүктөрүн, феномендерин жана параметрлерин эксперттик баалоо менен аяктайт.

147. Тобокелдик тобунун факторлору болсо, алар протоколдо көрсөтүлөт.

148.Талапкерлердин жүрүш-турушунун терс формлары көрүнгөн учурларда (социалдык аралыкты сактабагандыгы; ПДБнын, АДКнын кызматкерлерине себепсиз үн көтөрүүсү; ачууга алдыруусу, кыжырдануусу, ыйлактагандыгы, ачуулугу ж.б.) диагностикалык процедураларды өтүүдө, тесттик тапшырмаларды аткаруу убагында, текшерүүлүчү жөнүндө толук маалымат алуу үчүн жүргүзүлгөн маекте, жеке текшерүү өткөргөн психологко ал тууралуу кыскача жазуу түрүндө маалымат берилиши зарыл.

149. Кошумча методдор жана методикалык төмөнкү учурларда колдонулат:

а) талапкердин көрсөткөндөрү негизги методдор жана методикалар боюнча ченемдик талаптарга ылайык келбөөсү (ошону менен бирге туура эмес маалыматтарда);

б) маектешүүнүн жыйынтыктары талапкердин психикалык же функционалдык абалындагы чектөөнүн бардыгын божомолдоого мүмкүндүк берет, табылган жагымсыз психологиялык мүнөздөмөлөрдү же параметрлерди тактоо жана бекемдөө зарыл;

в) тигил же бул жеке-психологиялык сапаттарды максаттуу изилдөө зарыл;

г) зарыл убакта укук коргоо органынын кызматкеринен же кызматка кайра кабыл алынгандан акыркы жумуш (кызмат) орунунан кызматтык мүнөздөмө суралышы мүмкүн.

150. Сапаттуу жана эффективдүү тандап алууну камсыз кылуу үчүн психологдун (дарыгер-психиатрдын) иш жүктөмү бир күндө 8-10 адамды түзүшү керек, бирок 10дон ашык эмес.

151. ПДБнын корутундусу сунуш кылуу мүнөзгө ээ жана талапкердин жеке психологиялык жана психофизиологиялык сапаттарынын укук коргоо органдарындагы ишмердүүлүктүн негизги түрлөрүнө же билим берүү мекемелеринде окууга психологиялык жарамдуулук критерияларына ылайык келүү даражасы эсепке алынышы керек.

152. ПДБы «сунушталбайт» деген чечимди (божомолдонгон кызмат талаптарына жана укук коргоо органдарынын окуу мекемелеринде окууга минималдык ылайык келүүсү), Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарында кызмат кылуусуна же укук коргоо органдарынын билим берүү мекемелеринде окуусуна жеке өзгөчөлүктөрү ийгиликтүү кызмат өтөөгө талапкерлерге чыга алат.

-талапкердин узакка созулган натыйжалуу ишмердүүлүгү, сунушталбаган, эрежеге ылайык, функционалдык резервдин туруктуу психоэмоционалдык чамадан ашык жүктөмүнө, ал тургай кызматка деген жогорку түрткү болсо да;

-кызмат орунуна сунушталбаган талапкердин кызматтык ишмердүүлүгүндө көнүп кетүүсүнүн бузулусу, оору абалдары же штаттык кырдаалдарда жүрүм-турумунунчектен чыгуусу болуусу мүмкүн. Мындай инсандар, көпчүлүк учурларда психологиялык-педагогикалык жогорку көңүл бурууга муктаж болушат. Чечим 3 айдан эрте эмес убакта кайра каралышы мүмкүн.

Ошондой эле «сунушталбайт» деген чечим саналып өткөн инсандык өзгөчөлүктөрү бар андан ары кызмат кылууга же окууга күбөлөндүрүлүп жаткан кызматкерлерге чыгарылат.

153. «Кызматка--------------------катары жарамсыз» деген жыйынтык (окуу мекемелерине окууга тапшырганга)-(талаптарга ылайык келбейт), оорунун өнүгүп кетишинин жогорку мүмкүндүгү менен көрсөткүчтүү көнүп кетүүсү болбосо, кызматка деген начар түрткүсү, терс инсандык өзгөчөлүктөрү, жүрүм-турумдун жакыр жана көз каранды формалары, кесиптик маанилүү психологиялык жана психофизиологиялык сапаттардын төмөн деңгээли, функционалдык тутумдун төмөндөгөн резерви бар болгон талапкерлергк карата чыгарылат. Бул талапкердин көнүп кетпөө абалы кесиптик ишмердүүлүктүн кадимки шарттарында да өнүгүшү мүмкүн.

Татаал учурларда текшерүүлүчүнүн кесиптик жарамдуулугунун критерийлерин баалоодо чечим комиссиялык түрдө медициналык психологдун, дарыгер-психиатрдын, функционалдык диагностика дарыгердин, ПДБнын начальнигинин жана башка адистердин катышуусу менен кабыл алынат. Чечим 3 айдан эрте эмес убакта кайра каралышы мүмкүн.

154. «Укук коргоо органдарында кызмат өтөөгө жарамсыз» деген жыйынтык психологиялык патологиясы табылгандарга чыгарылат (чечимдин кайра кароо укугу жоктугу).

155. Корутундуда талапкердин психологиялык мүнөздөмөсү жана анын конкреттүү графалар боюнча кесиптик психологиялык жарамдуулугунун жыйынтыгы чагылдырылат.

156. Кызматкерлер үчүн корутунда табылган психиатриялык диагноздор, ошондой эле Оорулар тизмесине жана дене бойдун жетишсиздигине жараша чыгарылат.

АДКнын ПДБсынын корутундусу кайра кабыл алынгандар үчүн 6 айга жана укук коргоо органдарынын кызматкерлери үчүн 1 жылга жарактуу. Талапкер психологиялык текшерүүдөн ал убакытка чейин өткөн учурларда (бөлүмдөрдүн өзгөрүшү, аталган топтор, кызмат орун) анамнестик ошондой эле психодиагностикалык маалыматтарды изилдөө жана баяндоо менен жаңы протокол толтурулат. Анда мурдагы текшерүү протокулуна жөн эле шилтеме кылууга жол берилет.

157. Талапкердин кошумча текшерүүгө жана маек өткөрүүгө келбегенден бир ай өтсө текшерүү материалдары «кесиптик психологиялык жарамдуулугу жөнүндө корутунду чыгаруу мүмкүн эмес, себеби талапкердин текшерүүдөн, маектен кайра кошумча өтүүгө келбегендигине байланыштуу» деген белгилөө менен архивге өткөрүлөт. Протоколго ПДБнын психологу жана башка адиси күбөлөндүргөн, талапкер качан жана кандай текшерүү белгиленгени жана качан ал ага келбегендиги жөнүндө кыскача маалым кат тиркелет.

158. Талапкерге байланыштуу терс маалыматтар болсо, берилмелер маалым катта белгиленет жана ал келбесе же текшерүүдөн баш тарткан учурларда да протоколдо сакталат.

159.Кызматка (окууга) талапкерлердин, кызматкерлердин кызмат боюнча орун которууда ПДБдагы психофизиологиялык жана психологиялык изилдөө жыйынтыктары алфавиттик картада, ошондой эле текшерүүнүн жыйынтыктарын эсепке алуу Журналында белгиленет (же маалыматтардын электрондук базасында). ПДБнын бардык документациялары талапкерди изилдөө жыйынтыктары менен бекитилген тартипке убакытка ылайык сакталат.

9-глава ЦПДда психофизиологиялык жана психодиагностикалык текшерүүлөрдү өткөрүүгө

түшүндүрмө

160. I бөлүктө «Жашоонун психологиялык анамнези» төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

1-пункт. «Тукум куучулук». Жакын туугандарындагы психикалык оорулар, суицид (өзүн өзү өлтүрүүгө аракет жасоо), аракечтик жана баңгичилик.

2-пункт. «ооруп айыккан оорулар (перенесенные заболевания)». Баш-мээ жаракаттары, нейроинфекциялар, психогения, оор кыйынчылык келтирген дене оорулары (соматикалык).

3-пункт. «Зыяндуу адаттар». Аракечтикке, тамеки чегүүгө берилүү, психоактивдүү заттарды колдонуу фактылары, көз каранды болуунун ар кандай түрлөрү (кумар оюндарына).

4-пункт. «Мектепке чейинки мезгил. Наристе курактагы тарбия берүү». Ата-энелери, энеси, атасы, өгөй энеси, өгөй атасы, чоң атасы, чоң апасы, башка туугандары тарабынан интернатта, балдар үйүндө; жазалар (болгон жок; кээде жана адилеттүү; көп учурда бирок адилеттүү; айрым учурларда негизсиз эле; дайыма негизсиз эле); тарбиянын түрлөрү (дайыма таасир этүүчү жана толук өз ара түшүнүшүүдө тактикалуу көзөмөл, жеке иштерине жана байланыштарына ашыкча эле кийлигишүү, жогорку талап коюучулук, тил алгычтык, ар кандай каалоолорун аткарууга умтулуу).

5-пункт. «Үй-бүлө тууралуу маалымат». Жакын туугандары. Кесиби жана акыркы иштеген жери, уюмдун аталышы, кызмат орду; ата-энелеринде никенин жана ажырашуунун бар экендиги, ажырашуунун себеби, никенин саны, ажырашуудан кийинки балдардын бар экендиги (аталаш же энелеш ага, карындаштар); үй-бүлөдө ата-энелердин ортосундагы өз ара мамилелер – толук бири-бирин түшүнүү, сейрек чыр-чатактар, дайыма болуучу чыр-чатактар; лидер ата, лидер эне, тең укуктуу.

6-пункт. «Билими, кызыкчылык чөйрөсү». Мектепте (орто) билим алуусу. Мектепке кирген жана аны аяктаган жылдары, бүткөн классынын саны; мектептеги жетишкендиги – төмөн, канааттандырарлык, жакшы, эң жакшы, эмне менен байланышкан; мугалимдер менен мамилеси – жакшы, жаңжалдуу, сый-урмат, сый-урмат жок, окутуунун авторитардык стили; катташуу чөйрөсү – жакын достору жок, мектептеги, жашаган жериндеги, секциялардагы жана ийримдердеги, коомдук уюмдардагы достору, досторунун саны, досторунун арасындагы социалдык көз карашы; чыр-чатактардын болуусу – узактыгы, кимдер менен болгон чыр-чатактар (классташтары, мугалиммдер, коңшу курбулары), себептери.

Атайын орто, орто техникалык, жогорку билими, аспирантура, адъюнктура. Окуган жылдары, окуу жайдын аталышы, адистиги, илимий наамы, жетишкендиги, тартиби, окуу жайдан окуудан чыгып калган фактылары (эгер чыгып калса).

Жашоо мезгилиндеги кызыккандары жана кызыгуулары: көркөм адабияттарды окуу, театр, живопись, музыка, коллекциялоо, туризм, аңчылык, балык уулоо, техника, үй буюмдары менен алектенүү, кино, спорттук мелдештерди, шоу көрүү, бий, курбулары менен кыймылдуу оюндарды ойноо, стол оюндары (шашки, домино, шахмат, лото, карта), спорт (спорттун түрү, сыйлыктары,канча мезгилге чейин), дискотека.

7-пункт. «Куралдуу күчтөрдөгү кызматынын өзгөчөлүктөрү». Кызмат өтөгөн эмес, сыйлыкка ээ болгон, кызматтагы өсүүсү, жеке сыйлыктары жана жазасы мааниге ээ болгон, эч нерсе менен өзгөчөлөнгөн эмес, жеке тартиптип бузуулары мааниге ээ болгон, бир нече жолу жаза алган, гауптвахтада болгон, даттанган, куралдуу кагылыштарга катышуусу, өз алдынча кетип калуусу, мушташкандары, бирге кызмат кылгандар, улук жетектөөчү курам жана наамы боюнча кичүүлөр менен болгон мамилеси.

8-пункт. «Үй-бүлөлүк абалы». Мурда болгон никелери – аялы бар, ажырашкан, бойдок, күйөөсү бар, үй-бүлөлүк турмуштун стажысы, никенин саны; аялынын (күйөөсүнүн) кесиби жана иштеген иши – адистиги, уюмдун аталышы; балдарынын саны, жынысы, жаш курагы.

9-пункт. «Эмгек ишмердиги, кесиптик, кызматтык багыттары». Уюмдун аталышы, иштеген жылдары, кызмат орду, алган жазалары, мурдагы иштеген жеринде болгон чыр-чатактар, иштеген ишин негизсиз же бат-баттан алмаштыруу.

161. Талапкерлерди тандоодо “сунушталган эмес” деген калыптоолор үчүн критерийлер:

- MMPI көрсөткүчтөрү (профилдин чокулары >70 Т балл).

а) К-дезадаптациянын астениялык тиби, депрессия шкаласынын төмөнкү деңгээли менен айкалышуудагы 2 (пессимистик), 7 (тынчсыздануучулук), 8 (индивидуалисттик) шкалалары боюнча басым жасоо;

б) изоляцияланган, ошондой эле каалаган айкалыштагы, айрыкча 7-шкала – дезадаптациянын гиперстеникалык тибинин төмөн жайгашкан учурундагы 4 (импульсивдүүлүк), 6 (ригиддүүлүк), 8 (индивидуалисттик), 9 (оптимисттик) шкалалары боюнча чокулар;

в) 9-шкала төмөн жайгашкан учурдагы 2 жана 4-шкалалар боюнча чокулар;

г) 70 Т балл деңгээлинде 7 жана 8-шкалалардын платосу жана эндогендик айгай – көбүрөөк;

д) MMPI профилинин 80 баллдан өйдөрөөк болгон бардык жогорулоолор;

е) кайра тестирлөөдөн өткөндөгү MMPI боюнча так эмес жыйынтыктар (эгерде L жана K шкалалары 70 Т баллдан ашпаса, F шкаласы 80 Т баллдан ашпаса, ал эми F-K индекси эркектер үчүн -18ден +4 чейин жана аялдар үчүн -23төн +8 чейин болсо тест так эмес деп эсептелет).

- Равен методикасы боюнча жыйынтыктары 36 балл (төмөндөтүлгөн интеллектуалдык деңгээл).

- айрыкча MMPI профилинин жетишпеген абалында дезадаптациянын болуусун болжолдоочу Люшердин түстүү тестинин көрсөткүчтөрү.

а) биринчи эки позицияда эки же андан ашык кошумча түстөрдүн (0,6,7) жайгашуусу же алардын негизги түстөр менен (айрыкча 7) айкалышуусу;

б) эки тандоонун ортосундагы маңыздуу терс динамика, б.а. биринчи позициялардагы 2-3 негизги түстөрдү жылдыруу;

в) айгайдын интенсивдүүлүгүнүн жогорку көрсөткүчү (5 же андан ашык илеп белгилеринин болуусу).

- мүнөздүн акцентуациясы.

- психосоматикалык и вегетативдик жабыркоолор:

а) нервдик-эмоционалдуу (вегетативдик) туруксуздук көрүнүшү;

б) толук нозологиялык көрүнүш жок болгон учурда нервдик-психикалык патологияны болжолдогон айрым психопатологиялык феномендердин болуусу;

в) психологиялык инфантилизм.

162. Анамнездин маалыматтары:

- психопатологиялык тукум куучулук, экстремалдуу кырдаалдарда невротикалык реакцияларга шыктуулук, алкоголду көп ичүү, ЧМТ, мурдагы суициддик аракеттери (бул учурда Кыргыз Республикасынын ССМ РЦПЗда текшерүү милдеттүү).

- Психикалык, эмоционалдык жана кара күч жүктөмдөрүнө төмөн адаптациялык мүмкүнчүлүктөр.

Андан тышкары, талапкердин ылдамдык жана эмоционалдык-эрктик сапаттарына жогорку талаптарды койгон айрым кызматтарга (ыкчам унаанын айдоочулары, АБПнын милиционерлери, мобилдик батальондун кызматкерлери) кара күчкө чыдамдуулугун, ылдамдыгын жана сырткы таасирлерге чара көрүү сапатын, көңүл бөлүү мүнөздөмөлөрүн, эмоционалдык туруктуулугун, нерв жана жүрөк-кан тамыр системасынын негизги касиеттери менен байланышкан башка сапаттарды өлчөөгө багытталган психологиялык тандоонун психодиагностикалык аспекти иштелип чыккан.

163. Өлчөнүүчү сапат колдонулган методдун (ыкманын) негизги көрсөткүчтөрү боюнча гана бааланат. Метод (ыкма) тарабынан сапатын мүнөздөй турган эки же андан көп бирдей параметтерлер өлчөнсө, протоколго алардын ичинен төмөнүрөөгүнүн баасы киргизилет.

164. Кошумча маалымат катарында сыналуучунун текшерүү жүргүзгөн учурдагы жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, анын денесиндеги тери өзгөрүүлөрү (ийненин тактары, тырык, татуировка) эсептелет.

II бөлүктө “Топтук жана жекече текшерүүдө аныкталган мүнөздөмөлөр” психолог же психиатр төмөндөгүлөрдү белгилейт:

1-пункт. «Сырткы келбети, жүрүм-туруму, сүйлөй алуу жөндөмдүүлүгү, изилдөө жол-жобосуна болгон мамиле», төмөндөгүлөр белгиленет:

- кийиминин, чачынын таза эместиги, ыксыз кооздолушу, мүнөздүү тырыктары, криминалдык мүнөздөгү татуировкалардын болуусу, теридеги башка өзгөрүүлөр, алакандардын гипергидрозу, ирмөөчтөрдүн, беттердин, колдордун манжаларынын тремору, шайкеш келбеген мимика жана пантомимика;

- ашыкча эмоциялар, оройлук, каардуулук, эксперт менен айтышкандык же өтө эле кошоматчылык, көшөкөрлүк, жасап сүйлөгөндүк, эмне кылса да өзүнө көңүл бурдурууга умтулгандык, ыгы жок ачык-айрымдык же тартынчаактык, элпектик, коркоктук, шамдагай эместик;

- сөз сүйлөөдөгү фонациянын жана артикуляциянын өзгөрүшү, ченемге ылайык келбеген лексиканы, криминалдык жаргонду колдонуу, сөз байлыгынын көлөмү;

- текшерилүүчүнүн изилдөө жол-жобосуна болгон мамилеси, жыйынтыктардын тууралыгы, белгиленүүчү жүрүм-турумдун себептери көрсөтүлөт.

2-пункт. «Интеллектуалдык чөйрө»

- баяндоодо системдүүлүктүн жоктугу, корутундулардын жана тыянактардын примитивдүүлүгү, сөздөрүндөгү карама-каршылык, ой-толгоолорунун чечкиндүүлүгү, макалдардын жана метафоралардын өтмө маанисин түшүнүүгө жөндөмсүздүгү, жай, тез, түз кабыл алуу, стандарттык эмес же ыксыз кооздоп жиберүүчү ой жүгүртүү.

3-пункт. «Эмоционалдык-эрктик чөйрө» төмөндөгүлөр көрсөтүлөт:

- төмөндөгөн фон, туруксуз маанай, маанайы чөгүңкү, көңүл коштук, эмоциялык кенебестик, мерездик, өзүн кармай албагандык, кызуу кандуулук, каардангандык, шаткөңүлдүк;

- чечкиндүү эместик, оомалык, тырышчаактык, демилгелей албастык, жогорку ишенимдүүлүк, көз карандылык, баш ийүүчүлүк.

4-пункт. «Кошумча изилдөөлөр» - кошумча методдордун жана методикалардын аталышын көрсөтүү керек, алардын жыйынтыктарын Комплекстүү психодиагностикалык текшерүүнүн протоколуна тиркөө керек.

5-пункт. «Нервдик-психикалык туруксуздук белгилери» - нервдик-психикалык туруксуздуктун (дезадаптациянын) болуусу же жоктугу жана мүнөзүнүн белгилери (инсандын тиби) көрсөтүлөт.

10лава. Психикалык абалды изилдөө

Кызматка кайра алынып жаткандарды медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүдө психиатрия жана наркология мекемелеринен текшерилгендигинин фактысын аныктоо үчүн бул мекемелерден маалымат милдеттүү түрдө талап кылынат.

Күбөлөндүрүүдөн өтүүчү жашаган жерин бат алмаштырган учурда, психоневрологиялык диспансерлерден акыркы беш жылдын аз эмес убакыттагы ага карата маалыматтарды суроо-талап кылуу зарыл, анткени психиатриялык диспансерлерде дарыланган психикалык жактан оорулуу адамдар жашаган жерин бат-бат алмаштыууга шыктуу.

Психиатриялык стационарда текшерүүдө болгондугу жөнүндө маалымат бар болгон учурда психиатриялык стационардан оорунун таржымалынан толук маалымат берген, кайда жана текшерүү жүргүзүлгөндүгү жөнүндө көчүрмө суроо-талап кылынат. психикалык оорудан айыккан кызматка кара кабыл алынып жаткандар укук коргоо органдарына кызматка жарамсыз деп табылат.

Психикалык оорунун же чекте турган абалдын диагнозу медициналык күбөлөндүрүү актысында, окуу жайына тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасында текшерүүнүн жыйынтыгын толук жазуу менен негизделиши керек.

Укук коргоо органдарына кайра кабыл алынып жаткан адам психиатриялык күбөлөндүрүүдөн жана психодиагностикалык текшерүүдөн өтүүдөн баш тарткан учурда эксперттик токтом чыгарылбайт, анткени Психиатриялык жардам көрсөтүүнүн шарттары жана тартиби жөнүндө жобого ылайык психиатриялык күбөлөндүрүү күбөлөндүрүүчүнүн макулдугу менен гана жүргүзүлөт.

Кайра кабыл алынуучу жөнүндө маалыматтар аны медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөткөн кадрдык аппаратка гана берилгендиктен, анда аныкталган психикалык оорунун диагнозу күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн социалдык статусуна таасирин тийгизбейт. Бир гана катуу психоз аныкталган учурда, оорулуу медициналык көрсөткүчтөр боюнча тез стационарга алып барууга муктаж болгондо ал тууралуу маалыматтар саламаттык сактоонун жергиликтүү органдарына билдирилет. Кадрдык аппараттардын кызматкерлери алынган медициналык маалыматтарды кызматтык максаттар үчүн гана колдонушат жана оорунун белгиленген диагнозун күбөлөндүрүүчүгө, анын туугандарына жана кызматка эсепке алуу жөнүндө маселени чечүүгө тиешеси жок болгон адамдарга билдирүүгө укугу жок.

Психикалык оору жана чекте турган абал менен жабыркаган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди аскердик-дарыгердик психиатриялык экспертизадан өткөрүүдө аларды медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү адистештирилген дарылоо мекемесинде стационардык текшерүүдөн өткөргөндөн кийин жүргүзүлөт. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлердин психиатриялык стационарда текшерүү жүргүзүүгө муктаждуулугу жөнүндө маселе документтин негизинде толтурулган, психиатриялык текшерүүнүн зарылдыгы жөнүндө күбөлөндүрүүчү расмий маалыматтар бар болгондо, консилиум: АДКнын психиатры менен укук коргоо органдарынын медициналык мекемесинин психиатры тарабынан (зарыл болгон учурларда аймактык саламаттык сактоо органдарынын психиатрлары тартылат) чечилет. Психиатриялык стационарга жөнөтүү жөнүндө маселени чечкенге чейин психодиагностикалык текшерүү жүргүзүлөт.

Психиатриялык стационарга жөнөтүлгөн катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге, анда психикалык оорунун белгилеринин болгондугун көрсөткөн толук маалыматты камтыган кызматтык мүнөздөмө, ошондой эле укук коргоо органынын медициналык мекемесинин психиатр-дарыгеринин текшерүүсүнүн маалыматтарын жана дене ооруларынын болгондугу жөнүндө маалыматтарды камтыган амбулатордук картадан толук маалымат берүүчү көчүрмө толтурулат. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерге кызматтык мүнөздөмөлөргө укук коргоо органынын, кадрдык аппараттын жетекчилигинин колу коюлушу керек. Бул документтер күбөлөндүрүлүүчү текшерүүдөн өтүп жаткан дарылоо мекемелерине берилет, ал эми алардын көчүрмөлөрү медициналык күбөлөндүрүү актысына тиркелет. Стационардык текшерүү жүрүп жаткан мезгил ичинде АДКнын психиатр-дарыгери эксперттик маселелерди туура чечүү үчүн (кызмат өтөөнү улантууга жарамдуулугу, андан аркы эмгектик болжолун аныктоо ж.б.) стационардык дарыгерлери менен иш байланышын үзбөйт.

Стационардык текшерүүнүн жыйынтыктары диагноз кеңири баяндалган оорунун таржымалынан толук көчүрмө менен толтурулат, ал медициналык күбөлөндүрүү актысына тиркелет.

Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкер катуу психоз болгон учурда дарылоо үчүн аны психиатриялык стационарга жөнөтүү жөнүндө маселе күчүндөгү мыйзамдарга, Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин буйруктарына жана нускамаларына ылайык чечилет. Көрсөтүлгөн адамдарга эксперттик чечим стационардык дарылоо аяктагандан кийин чыгарылат. Башка учурларда эксперттик маселелерди чечүү үчүн психиатриялык стационарга жөнөтүү күбөлөндүрүүдөн өтүүчүнүн макулдугу менен жүргүзүлөт. Стационарга жаткыруу маселелерин кадрдык аппарат жана күбөлөндүрүүдөн өтүүчү кызмат өтөп жаткан укук коргоо органынын жетекчилиги менен бирге чечүү керек.

Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкер стационардык текшерүүдөн баш тарткан учурда, ага медициналык күбөлөндүрүү амбулатордук текшерүүнүн жыйынтыктары боюнча жүргүзүлө тургандыгы түшүндүрүлөт. Катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкердин психиатриялык ооруканадан текшерүүдөн өтүүдөн баш тарткандыгы анын билдирмеси же АДКнын мүчөлөрүнүн жана кадрдык аппараттын өкүлүнүн колу коюла турган акт менен таризделет жана медициналык күбөлөндүрүү актысына тиркелет. Психикалык оору жана чекте турган абал менен жабыркаган катардагы жана жетектөөчү курамдагы кызматкерлерди амбулатордук медициналык күбөлөндүрүү учурунда психиатр-дарыгер тарабынан текшерүү өзгөчө кылдаттык менен жүргүзүлүшү керек. ЦПД бар болгон учурда күбөлөндүрүүдөн өтүүчү милдеттүү түрдө психодиагностикалык текшерүүдөн өтүшөт. Эксперттик чечим кабыл алына турган акыркы диагноз жергиликтүү саламаттык сактоо органдырынын (психиатриялык диспансердин, стационардын, клиниканын) жетектөөчү психиатр-адисинин кеңеш берүүчүлүк кароосу менен тастыкталышы керек. Кеңеш берүүчүлүк кароо жөнүндө медициналык күбөлөндүрүү актысына толук жазуу калтырылат.

Жобого

2-тикеме

Багытталган графасы кызматка (окууга) талапкерлердин психикалык жана физикалык деңгээлине карата атайын талаптарды аныктаган иштеринин сыйымдуулугу, татаалдыгы жана күтүүсүздүгү боюнча Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын кесиптик ишмердүүлүктөрүн Кыргыз Республикасынын Өкүмөтүнүн токтомуна ылайык түрлөргө бөлүштүрүү.

БАГЫТТАЛГАН ГРАФАСЫ

I графа – криминалдык милиция кызматынын кызматчылары (КИББ, УККББ, ЫТБ, ТЧКОнун ыкчам өкүлдөрү), тергөө кызматы, БМЖККК, фельдъегерлик, ИТК, ошондой эле ПМБ кызматынын кызматкерелери (ЖКК, администрациялык практика боюнча тескөөчүлөр, МБ тескөөчүлөрү), МАККББ КБ тескөөчүлөрү (ачык асман алдында кызматта болбогон адамдарды кошпогондо), ККК (ККББ, МАЫӨ, ЖИТ, УКЖ, кабыл алуу-бөлүштүрүү, коштоо топтору), криминалдык башкармалыктын кызматкерлери. Укук коргоо органдарынын улук жана жогорку жетектөөчү курамы

II графа- Өзгөчө (ТЧКАО) жана атайын (АБП) багыттын кызматкерлери, аскерлешкен өрттөн коргоо отряддарынын жана бөлүктөрдүн кызматкерлери, ыкчам автомотоунаанын айдоочулары, ошондой эле ПМБнын кызматкерлери (МБ милиционерлери), ачык асман алдында кызмат өтөгөн МАККББнын КБнын милиционерлери, кинологиялык борбордун кызматкерлери,

III графа- чарбалык, медициналык, инженердик-техникалык, ыкчам-техникалык аппарттардын, мамлекеттик өрт көзөмөлдөөнүн, материалдык-техникалык жана аскердик камсыздоо аппараттарынын кызматкерлери, мугалимдер, ЖУАБ кызматкерлери, инспектордук, кадрдык, финансы-пландык аппараттардын кызматкерлери, МТББнын кызматкерлери.

ООРУУЛАРДЫН ЖАНА ФИЗИКАЛЫК ЖЕТИШСИЗДИКТЕРДИН

ЖҮГҮРТМӨСҮ

Берене Ооруулардын жана физикалык жетишсиздиктердин аталыштары I ГРАФА II ГРАФА III ГРАФА

1

Психикалык жактан жабыркоолор

Кем акылдык (акыл-эси өспөгөндүгүнүн бардык деңгээли) жана педогогикалык боштук.

жаңы кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

жаңы кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

жаңы кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

2

Эндогендик психоздор: шизофрения, шизотиптүү расстройства, өнөкөт бредовые расстройства и аффективдүү психоздор (анын ичинде циклотимиялар дагы)

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

3.

Органикалык психикалык жабыркоолор

а) айкын билинген туруктуу психикалык бузулууларда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

 

б) азыраак билинген туруктуу психикалык бузулууларда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

 

в) кыска убакыттагы оорунун жеңил көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

 

г) катуу оорудан кийин туруктуу компенсацияда же баш-мээсинин жабык травмасында

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуу

4

Экзогендик этиологиядагы симптоматикалык жана башка психикалык жабыркоолор

а) айкын билинген оорунун туруктуу көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) азыраак билинген, узак же кайталанган ооруунун көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

в) бир аз же олуттуу эмес билинген, созулуп кеткен астеникалык абалда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

г)кайра калыбына келүү менен аяктаган, жеңил жана кыска убакыттагы астеникалык абалда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

кызматты улантууга жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

кызматты улантууга жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

кызматты улантууга жарамдуу

5

Инсандын жана жүрүм-турумунун спецификалык жана башка жабыркоолорунда:

а) айкын билинген, кайталануучу узак декомпенсацияларга же патологиялык реакцияларга ыкталган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) азыраак билинген туруктуу эмес компенсация менен же компенсациялангандар

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамсыз,согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамсыз,согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамсыз,согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

6

Стресске байланыштуу невротикалык жана соматофортук жабыркоолор

а) айкын билинген ооруунун туруктуу көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) азыраак билинген, узак же кайталанган ооруунун көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече

аныкталат

в) азыраак билинген, кыска убакта ооруунун көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

г) жеңил жана кыска убакта айыгып кетүү менен аяктаган ооруунун көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

кызматты улантууга жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

кызматты улантууга жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

кызматты улантууга жарамдуу

7

Психикалык жабыркоолор жана психоактивдүү заттарды колдонуудан келип чыккан жүрүм-турумдарында бузулуулар

а) психикалык жана жүрүм-турумундагы бузулуулар (зыян келтирип колдонуу, көз-карандылык синдрому, абстиненттүү абалдар, психоздор, амнестикалык синдром, резидуалдуу жабыркоолор).

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) психикалык жана жүрүм-турумундагы бузулуулар, курч интоксикация.

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

8

Нерв системасынын травмасынын кесепеттери жана ооруулар

Баш жана жүлүндүн кан-тамыр ооруулары:

а) функциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече

аныкталат

в) функциялары кескин эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

г) борбордук нерв системасынын органикалык жабырлануусунун белгилерисиз бир аз эстен тануусу болгондо

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече

аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

9

Борбордук нерв системасынын демиелизациялоочу Воспалительные ооруулар, жалпы инфекцияда баш жана жүлүн мээсинин органикалык жабыркоолор, курч жана өнөкөт оорулар жана алардын кесепеттери:

а) функциялардын кескин бузулушу же убыт өткөн сайын күчөгөндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) функцияларынын бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анчалык эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

г) функциялары бузулбастан айрым рассеянных органикалык белгилери менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан ары кызмат өтөөгө жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан ары кызмат өтөөгө жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан ары кызмат өтөөгө жарамдуу

10

Баш жана жүлүн травмаларынын кесепеттери:

а) функциялары тез бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анчалык эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

г) травманын кесепетинен функциялары бузулбастан жеңил калдыктуу абалы менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

11

Тубаса аномалиялар (өсүүнүн кемтиктери), борбордук нерв системасынын өөрчүүчү органикалык оорулары, борбордук нерв системасынын органикалык тукумкуучулук-дегенеративдик оорулары жана булчуң-нерв оорулары:

а) функциялардын кескин бузулушу же убыт өткөн сайын күчөгөндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) функциялары бир аз бузулушу менен же жай

прогресс жүрсө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анчалык эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат


12

Перифериялык нервдеринин травмасынын кесепеттери:

а) функциялардын кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат


в) функциялары анчалык эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

г) аякттардын функциялары бузулбастан, калдык абалы менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

13

Перифериялык нерв системасынын ооруулары жана алардын кесепеттери:

а) кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анчалык эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

г) функциялары бузулбастан, калдык абалы менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

14

Эпилепсия талма:

а) Тез тез эпилептикалык жыгылуулар болсо же психикалык жактан бузулуулар ачык билинип турса

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

б) кээ бирде же азыраак (титирөө же титиребестен) эпилептикалык жыгылууларда, талма болбогон учурда психикалык бузулууларсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилде аскердик кызматка жарамдуулугу согуштук мезгилде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

15

Борбордук же перифериялык нерв системасынын убактылуу функционалдык бузулуулары:

Өнөкөт оруулардын курчушунан кийинки абалы, травмалар, жана аларды хирургиялык жол менен дарылоо.

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

16

Ички органдардын ооруулары

Физикалык жактан жакшы өнүкпөгөн көрүнүштөгү инфантилизм (булчуң системасы жана тери астындагы май клетчаткалардын слабое өнүгүшү, төш клеткалары кууш, салмагы 45кг жана андан аз, боюю 150см кичине) же ой-жүгүртүүсү жетилген эмес, эмоционалдык-кайраты туруксуз

 

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

17

Курч инфекциялык, паразитардык ооруларды жана убактылуу функционалдык бузулуулары бар интоксикацияларды кечирген кийин абалы

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

18

Дарылоого кыйын болгон өнөкөт инфекциялык оорулар (бруцеллез, өнөкөт дизентерия ж.б.)

а) функциялары кескин туруктуу бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде биринчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде биринчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде биринчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

19

Эндокриндик системалар жана зат алмашуу ооруулары:

а) функциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анчалык эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

20

Кан системаларынын ооруулары (анемиялар, агранулоцитоз, гемобластоздар, гемосаркома, лимфогрануломатоз, геморрагические диатездер ж.б.):

а) тез прогресстешкен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

б) кандын курамы анчалык эмес өзгөрүүлөр менен аз прогресстешкен жана убактысы менен   кандын курамынын анча эмес өзгөөрүлөрү менен жайырак прогресстелген жана кээде курчуган периодическими обострениями

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) кроветворной системанын анчалык эмес өзгөрүүлөр менен аз прогресстешкен аз курчуган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

21

Экзогендик интоксикациянын курчуп же күчөп кетишинде жана анын таасиринде:

а) функциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

в) интоксикациянын курчуп же күчөп кетишинде жана анын таасиринде калдыгында, оорулуну госпиталдык дарылоо талап кылынбаса жана убактылуу функционалдык бузулуулар болсо

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

22

Өпкөнүн, плевраныны көкүрөк лимфатикалык түйүндөрдүн туберкулезу:

а) туберкулездун активдүү прогресстелүүчү микобактериялардын чыгышы жана бөлүнүшү менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

б) туберкулездун микобактериялардын чыгышы жана бөлүнүшү менен активдүү

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) активдүү басаңдап бараткан

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

г) активдүү эмес, 3 жылдан ашык активдүүлүктүн белгилери жок болсо

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

23

Өпкөнүн, дем алуу жолдорунун, плевралардын туберкулез эмес этиологоиялардын өнөкөт ооруулары, өсүүнүн кемтиктери, катуу ооруулардан кийин калдык көрүнүштөрүндө:

а) функциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан сырткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан сырткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы жарамдуулган жекече аныктылат

в) функциялардын анча эмес бузулушу менен жана кээде курчуган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызмат жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан ары кызмат жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан ары кызмат жарамдуу

г) оорулуну стацинардык дарылоо талап кылынбаса жана убактылуу функционалдык бузулуулар болсо, өнөкө оорулардын күчөшү же калдык көрүнүштөрүндө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

24

Бронхиалдык астма:

а) ттез тез күчөгөн оор формаларында

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) орто деңгээлдеги оор формаларында

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) легкие формы с редкими обострениями

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

25

Коронардык жана жалпы кан айлануунун бузуулары менен коштолгон жүрөктүн, перикарда, веналык артериялардын, клапандык аппараттын, аортанын жана өсүүнүн кемтик ооруулары,:

а) үчүнчү деңгээлинде

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) экинчи деңгээлинде

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

в) биринчи деңгээлинде

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызмат жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызмат жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызмат жарамдуу

г) коронардык жана жалпы кан айлануунун бузууларысыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

26

Гипертоникалык ооруулар:

а) үчүнчү стадия

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) экинчи стадия

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) биринчи стадия

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

27

Нейроциркулятордуу дистония (гипертензивдүү, гипотензивдүү, кардиалдуу же аралаш тиби):

а) вегетативдик-кан тамырлардын жана жүрөк ритминин бузулуулары туруктуу кескин билингенде

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан сырткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан сырткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы жарамдуулган жекече аныктылат

б) бузулуулары туруктуу азыраак билингенде

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

айыкканга чейин жарамсыз

28

Ж үрөк кантамырлар системасынын курч ооруулары менен ооругандан кийинки абал, ошондой эле кан айлануунун жана жүрөк ритминин убактылуу мүнөздөгү бузулушу, ооруулуну стационардык дарылоо талап кылынбаса

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

29

Ич көңдөйоргандарынын ооруулары:

а) тез тез рецидив берүүчү функциялардын кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) орто деңгээлдеги оордуктагы функциялардын азырак бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышткары кызматка жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары бузулбастан жеңил өтүшү менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

30

Бөйрөктүн дистрофикалык жана сезгенүүчү оорулары:

а) СКФ бир аз төмөндөшү менен, тяжелым снижением СКФ оор төмөндөшү жана терминалдуу ХПН

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) нефропатиянын белгилери, СКФ жеңил төмөндөшү жана нормалдуу СКФ

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) убакыт өткөн сайын өөрчүү менен функциялары бузулбастан

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

31

Муун, булчуң, тарамыштардын инфекциялык, инфекциялык-аллергендик жана алмашуу-дистрофикалык жактан пайда болгон ооруулар:

а) туруктуу жана өзгөрүүлөрү билинген функциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) функциялары бир аз бузулушу менен

и тез тез өөрчүү менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анча эмес бузулушу жана азырак күчөө менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

32.

Хирургиялык ооруулар

Теринин тырыктары:

а) көбүнчө билинген же кыймылга чектөө койгон, же кийимдерди, бут кийимдерди же шаймандарды кийүүгө тоскоолдук кылган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) кыймылга азыраак чектөө койгон, же кийимдерди, бут кийимдерди же шаймандарды кийүүгө тоскоолдук кылган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) кийимдерди, бут кийимдерди же шаймандарды кийүүгө азырак же анча эмес чектөө койгон

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

33

Жаракат же травма алгандыгына байланыштуу жаракаттардын же оперативдик кийлигишүүлөрдүн:

а) фукциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анча эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

34

Жаракаттардын натыйжасы, тубаса дефекттер жана борбордук нерв системасында органикалык жабыркоолордун белгилерисиз баш сөөктүн өсүшүнүн аномалиялары:

а) баш сөөгүнүн ичинде башка заттын болушу, баш сөөгүндө жана негизинде 8 см² чоң болон пластикалык материал менен алмаштырылбаган дефект, же 20 см² чоң болон пластикалык материал менен алмаштырылбаган дефект

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) 8 см2 чейин алмаштырылбаган, же 20 см2 чейин сөөк менен же башка пластикалык материалдар менен алмаштырылган баш сөөктүн дефектилери

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

35

Омурткалардын, өсүүнүн кемтиктери, ооруулардын жана жаракат алуулардын натыйжасындагы ооруулар:

а) тез прогресстелген же функциялары кескин бузулушу айкын билинген

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) туруктуу билиген же азырак фунциялардын бузулуш менен жай прогресстелген

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары кескин бузулушу айкын эмес билинген же объективдүү билдирүүлөрдө функциялары бузулбастан

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

36

Өсүү кемтиктери, жаракаттан же ооруулар менен байланыштуу жамбаш сөөгүнүн формасынын өзгөрүүсү;

а) функциялы кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анча эмес бузулган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

37

Сөөктөрдүн, муундардын, булчуңдардын, тарамыштардын жана суставдардын өнөкөт ооруулары:

а) тез тез курчуп туруучу же функциялары кескин бузулушу менен прогресстелген

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) азыраак курчуп туруучу же функциялары бир аз бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) функциялары анча эмес бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

38

Жабыркоолордун натыйжасында сөөктөрдүн, муундардын, булчуңдардын, тарамыштардын жана суставдардын тубаса дефекттери

а) анатомиялык өзгөрүүсү айкын билинген функциялары көбүрөөк бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) туруктуу өзгөрүүлөрдө функциялары азыраак өзгөрүшү менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуулугу жекече аныкталат

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) азыраак билинген анча эмес бузулушу менен же функциялары бузулбаган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

39

Кийимдерди жана бут кийимдерди кийүүдө же функияларды кыйындатуучу буттардын кыскаруусу же кыйшаюусу:

а) аяктардын 5 см ден көп кыскаруусу, функциялары кескин бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

б) аяктардын 5 см ден 2см ге көп кыскаруусу,функцияла ры азыраак бузулушу менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

40

Функциялардын бузулушу менен манжалардын дефекттери жана кистилердин деформация :

а) өзгөчө даражада

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) азыраак даражада

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) анча эмес даражада

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

41

Бут манжалардын дефекттери:

а) эки буттагы манжалардын жоктугу же биригип калуусу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) азыраак даражада бут кийимдерди кийүүнү жана басууну кыйындатуучу буттардын манжаларынын кыйшайуусу, кыймылсыздыгы, жоктугу же биригип калуусу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) анча эмес даражада бут кийимдерди кийүүнү жана басууну кыйындатуучу буттардын манжаларынын кыйшайуусу, кыймылсыздыгы, жоктугу же биригип калуусу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз


42

Тамандын деформациясы:

а) өзгөчө даражада басууну кыйындатуучу кескин билинген анатомиялык өзгөрүүлөр менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

б) азыраак даражада басууну кыйындатуучу кескин билинген анатомиялык өзгөрүүлөр менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) анча эмес даражада басууну кыйындатуучу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

43

Аяктардын бардык деңгээлинде жана ар түрдүү санда жоктугу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

44

Залалдуу шишиктер:

а) толук алып салууга болбой турган же метастазалар менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) метастазасыз толугу менен алынгандан кийин натыйжасында

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

45

Залалсыз шишиктер:

а) органдардын жана системалардын, теринин жана тери алдындагы клетчаткалардын, сөөктөрдүн, тарамыштардын функцияларын кескин бузулушуна алып келген, формалык кийимдерди, шаймандарды жана стандарттык бут кийимдерди кийүүнү кыйындатуучу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамдуу

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

б) органдардын жана системалардын, теринин жана тери алдындагы клетчаткалардын, сөөктөрдүн, тарамыштардын функцияларын бузбаган, формалык кийимдерди, шаймандарды жана стандарттык бут кийимдерди кийүүнү кыйындатпаган

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

46

Аортанын, перифериялык, артериалдык, веноздук жана лимфатикалык кан тамырлардын оорулары жана жабыркоонун натыйжалары:

а) кан айлануунун оор бузулушунда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

б) кан айлануунун азыраак бузулушунда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

в) кан айлануунун анча эмес бузулушунда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

андан аркы кызматка жарамдуу

г) объективдүү белгилери болуп, кан айлануунун бузулушусуз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

47 Алаа, бел, операциядан кийинки ж.б.грыжалар

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

48

Ичегинин түшүшү:

а) жеңил ыйынганда

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

жарамдуулугу жекече аныкталат

б) физикалык жүктөмдө

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

49

Өнөкөт парапроктит, эпителиалдык чычаң жолдору:

а) тез тез курчуучу, туруктуу же тез тез ачылуу свищтер менен

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

катардагы же катардан тышкары жарамдуулугу жекече аныкталат

б) азыраак курчуучу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

тынчтык мезгилинде аскердик кызматка жарамсыз, согуш мезгилинде экинчи даражадагы чектөө менен жарамдуу

50

Геморрой:

а) тез тез кан чыгуучу оор формада, экинчи аз кандуулук менен; геморроидалдык веналарда тромбоздорду тез тез рецидивдештирген, хирургиялык дарылоо менен айыкпаса.

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз

кайрадан кабыл алынып жаткандар

жарамсыз

катардагы жана жетектөөчү курам

аскердик эсептен чыгаруу менен аскердик кызматка жарамсыз